Orta Doğu’da bazı meseleler yıllarca çözülemez, fakat bir gün çözüm için atılan tek bir adım bütün denklemi bir anda değiştirebilir.

Sincar’da yaşanan son gelişmeler, bölgenin yeni ve kritik bir eşikten geçtiğini gösteriyor.

Peki Sincar’da ne oluyor?

Irak hükûmeti, PKK ile bağlantılı olduğu belirtilen Sincar Direniş Birlikleri’nin (YBŞ) silahlarını devlet kontrolüne bırakması ve uygun görülen unsurların Irak güvenlik kurumlarına dâhil edilmesi yönünde yeni bir süreç başlattı. Bağdat yönetimi bununla birlikte Sincar’da güvenlik kararlarının tek merkezde toplanmasını ve Irak devletinin otoritesinin yeniden tesis edilmesini hedefliyor.

Bunun hemen ardından New York’ta Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin görüşmesinden çıkan ortak açıklama geldi. Ankara ve Bağdat, Sincar’da Irak devletinin otoritesinin tamamen tesis edilmesi ve yasaklı yabancı silahlı unsurların bölgedeki varlığının sona erdirilmesi konusunda mutabık kaldı. Aynı mutabakat, Türkiye’nin Başika-Zilkan’daki askerî varlığının da Irak’ın güvenlik alanında sağlayacağı ilerlemeye bağlı olarak, belirlenen mekanizma ve takvim çerçevesinde kademeli biçimde Irak Federal Hükûmeti’ne devredilmesini öngörüyor.

İşte bu nedenle Sincar’ı yalnızca “PKK buradan çekilecek mi?” sorusuyla okumak eksik kalır.

Zira mesele, bir silahlı grubun bölgeden ayrılmasından daha büyük.

Sincar’da mesele, silahın kimin elinde olacağından önce devlet otoritesinin kimin elinde olacağıdır.

Sincar, Irak’ın Musul vilayetine bağlı, Suriye sınırına yakın stratejik bir bölge. Aynı zamanda Ezidi toplumunun tarihî yurdu. 2014’te DEAŞ’ın bölgeye saldırmasıyla binlerce Ezidi öldürüldü, kaçırıldı ve yerinden edildi. DEAŞ’a karşı mücadele sırasında farklı silahlı yapılar bölgede etkili oldu. YBŞ de bu dönemde ortaya çıkan ve daha sonra PKK ile bağlantıları nedeniyle Türkiye’nin güvenlik tehdidi olarak değerlendirdiği yapılardan biri hâline geldi.

DEAŞ yenildi ama Sincar’ın güvenlik sorunu bitmedi.

Tam tersine, farklı silahlı yapıların, Irak federal güçlerinin ve bölgesel aktörlerin aynı coğrafyada nüfuz sahibi olduğu parçalı bir güvenlik düzeni ortaya çıktı. 2020’de Bağdat ile Erbil arasında imzalanan Sincar Anlaşması ile silahlı grupların bölgeden çıkarılması, yerel yönetimin yeniden düzenlenmesi ve yerinden edilmiş Ezidilerin dönüşünün........

© Türkiye