Κάθε χρόνο η άφιξη του λεγόμενου «Αγίου Φωτός» στην Ελλάδα παρουσιάζεται περίπου ως εθνικό γεγονός. Επίσημες αποστολές, ειδικές πτήσεις, πανηγυρική υποδοχή κι ένας δημόσιος λόγος που συχνά αφήνει να εννοηθεί ότι πρόκειται για ένα αυτονόητο, κατ’ έτος επαναλαμβανόμενο θαύμα που αφορά την Ορθόδοξη Εκκλησία συνολικά. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη.

Η αφή του Αγίου Φωτός από τον εκάστοτε Πατριάρχη Ιεροσολύμων είναι ένα αρχαίο τελετουργικό έθιμο, συνδεδεμένο με τον Ναό της Αναστάσεως και με το ιδιαίτερο καθεστώς που ρυθμίζει τις σχέσεις και τα προνόμια των χριστιανικών κοινοτήτων στους Αγίους Τόπους. Διαμορφώθηκε μέσα σε ένα πλαίσιο ομολογιακού ανταγωνισμού για τον έλεγχο των προσκυνημάτων και μόνο έτσι μπορεί να γίνει πλήρως κατανοητή η λειτουργία του. Σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται για πανορθόδοξο θεσμό δεσμευτικού χαρακτήρα για όλες τις κατά τόπους Εκκλησίες. Η αναστάσιμη λειτουργική εμπειρία της Ορθοδοξίας δεν στηρίχθηκε ποτέ, σε όλη την ιστορία της, στην παραλαβή του φωτός από τον Πανάγιο Τάφο για να ακουστεί το «Δεύτε λάβετε φως».

Και η ελληνική πρόσληψη του συγκεκριμένου τελετουργικού είναι, στην πραγματικότητα, πολύ πρόσφατη. Μέχρι το 1988 το Αγιο Φως δεν έφθανε αυθημερόν στην Ελλάδα και ασφαλώς δεν αποτελούσε μείζον δημόσιο γεγονός. Η αυθημερόν αεροπορική μεταφορά........

© Ta Nea