Yeryüzünün 4,5 milyar yıllık engin hikâyesinde, insanın bu sahnede varoluşu sadece bir göz kırpma anıdır. Fakat bu kadim ve cömert mavi gezegen, hepi topu son iki buçuk yüzyıldır, yani Sanayi Devrimi’nden bu yana kendi “buzulların çocuğu”olan türün hoyratlığıyla sınanıyor.

Prof. Dr. Tayfun Atay’ın da altını çizdiği üzere, bugün adını koymakta zorlandığımız o büyük trajedi, jeolojik literatürde haklı bir ironiyle “Antroposen”, yani insanın egemenlik kurduğu ama aslında kendi mezarını kazdığı çağ olarak anılıyor.

Atay, İzlanda’daki Okjökull buzulunun eriyip gitmesinin ardından düzenlenen o hüzünlü yas törenini irdelerken, durumu tarihin en çarpıcı antropolojik teşbihiyle özetler: İnsanlık, geçmişte avladığı hayvanın ruhundan af dileyen kabileler gibi, bugün kendi elleriyle katlettiği buzulların arkasından ağıt yakıyor. Dere yataklarını betona boğan, gölleri kurutan, Tuz Gölü’nü bir tuz çölüne çeviren bu insanmerkezci akıl, ne yazık ki gezegeni iyileştirmek yerine üzerindeki en yıkıcı kanser hücresi gibi yayılıyor.

Betonlaşan hafıza kaybı

Ankara’nın Kavaklıdere’si, Hoşdere’si, Bülbülderesi… Bir zamanlar adını suyun sesinden, berraklığından alan o güzelim semtler, bugün asfaltın ve ızgara betonların altında can çekişiyor. Atay’ın da sıklıkla vurguladığı gibi, doğayla kurduğumuz bu sakat ilişki sadece coğrafi bir yıkım değil; aynı zamanda toplumsal ve zihinsel bir hafıza kaybı.

Dereleri kuruturken aslında kendi geleceğimizin........

© T24