Kâğıt üstünde düşük, cebimizde ağır: Vergi yükü…
Diğer
12 Şubat 2026
“Türkiye’de vergi yükü ağır mı?” sorusu neredeyse her ekonomik tartışmanın bir köşesinde karşımıza çıkıyor. Çarşıda, pazarda, sosyal medyada ya da televizyon ekranlarında aynı cümleyi duyuyoruz: “Bu kadar vergi olur mu?” Peki gerçekten ne kadar vergi ödüyoruz? Ve daha önemlisi, ölçtüğümüz şey gerçekten hissettiğimiz yük mü?
Vergi yükü: Devletin topladığı vergilerin gayrisafi yurtiçi hasılaya (GSYİH) oranıdır. OECD’nin 2025 Gelir İstatistikleri Raporu verilerine göre Türkiye’nin vergi yükü, OECD ortalamasının yaklaşık on puan altında. İlk bakışta tablo, Türkiye’nin yüksek vergili ülkeler arasında yer almadığı izlenimini yaratıyor. Hatta matematiksel açıdan bakıldığında, birçok gelişmiş ülkeye kıyasla daha düşük bir toplam vergi oranına sahip olduğumuz söylenebilir.
Ancak asıl mesele burada başlıyor. Vergi yükünün hesaplanma biçimi ile yurttaşın gündelik hayatında hissettiği (vergi baskısı-vergi tazyiki) şey, aynı şey değildir. Çünkü bu yük belirli kesimlerde yoğunlaşıyorsa, dolaylı vergiler aracılığıyla alışveriş fişine, akaryakıt pompasına, elektrik faturasına yayılıyorsa, hissedilen baskı çok daha ağır olabilir.
Dolayısıyla mesele yalnızca yüzde kaç vergi toplandığı değil; bu verginin kimden, nasıl ve hangi yöntemlerle toplandığıdır.
OECD 9 Aralık 2025 günü 2025 Gelir İstatistikleri Raporunu yayımladı. Bu Rapora ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığı da muhtelif istatistiklerini güncelleyip yayımladı.
OECD’nin 9 Aralık 2025’te yayımladığı 2025 Gelir İstatistikleri Raporu, üye ülkelerin toplam vergi gelirlerinin gayrisafi yurtiçi hasılaya oranını ortaya koyuyor. Bu oranlar, sosyal güvenlik primlerini de içeren toplam kamu gelirlerini kapsıyor ve 2024 ile önceki yıllara ilişkin verileri içeriyor.
2024 yılı itibarıyla OECD ortalaması yüzde 34,1’dir. Danimarka yüzde 45,2 ile listenin başında yer alıyor. Fransa, Avusturya, Belçika, İtalya, Finlandiya, Lüksemburg ve İsveç gibi ülkelerde de vergi yükü yüzde 40’ın üzerinde seyrediyor. Yani birçok Avrupa ülkesinde gayrisafi yurtiçi hasılanın yaklaşık yüzde 40-45’ine ulaşan bir vergi toplama kapasitesi söz konusudur.
Listenin alt sıralarında ise Meksika yüzde 18,3 ile en düşük vergi yüküne sahip ülke konumundadır. Onu yüzde 20,5 ile Şili, yüzde 19,9 ile Kolombiya ve yüzde 21,7 ile İrlanda izliyor.
Türkiye’nin 2024 yılı vergi yükü ise yüzde 24 düzeyindedir. Bu oran, OECD ortalamasının yaklaşık on puan altındadır. Türkiye’den daha düşük vergi yüküne sahip sadece dört ülke bulunuyor: Meksika, Şili, Kolombiya ve İrlanda.
Salt tabloya bakıldığında ortaya çıkan fotoğraf şu: Türkiye, OECD içinde vergi yükü görece düşük ülkeler arasında yer alıyor. Ancak bu matematiksel sıralama, tek başına vergi sisteminin adaleti ya da yurttaşın hissettiği vergi baskısı hakkında yeterli bir fikir vermiyor.
2024 yılı itibarıyla OECD’de ortalama vergi yükü yüzde 34,1 iken Türkiye’de bu oran yüzde 24 düzeyinde. Yaklaşık on puanlık bir fark söz konusu. Üstelik Türkiye’den daha düşük vergi yüküne sahip yalnızca dört ülke bulunuyor. Bu fotoğraf “Türkiye düşük vergili ülkeler arasında” izlenimi yaratabilir.
Ancak matematiksel........
