Toplumsal sorunların çözümünü daha fazla güvenlik, daha fazla ceza ve daha güçlü liderlikte aramak, küresel siyasette giderek yaygınlaşan bir eğilim haline geldi.

ABD Başkanı Donald Trump başta olmak üzere aşırı sağcı ve otoriter liderlerin kutuplaştırmaya, rakipleri düşmanlaştırmaya, kurumlara saldırmaya ve yargıyı siyasallaştırmaya dayalı siyaset yapma biçimleri, günümüzde giderek daha çok karşılık buluyor.

“Güvenlikleştirme” olarak tanımlanan bu strateji, güvenlik meselesini siyasetin merkezine yerleştirerek her şeyi ölüm kalım savaşı haline getiriyor ve “düşmanla” mücadelede her yolun mübah olduğunu vurguluyor.

Latin Amerika’da bu tarz güvenlikçi politikaların en ünlü uygulayıcısı El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele. Bukele’nin “demir yumruğunun” (mano duro) etkisini tüm bölgede hissetmek mümkün. Daha önce Brezilya, Şili ve Arjantin seçimlerinde belirleyici olan otoriter-güvenlikçi dalga, şimdi de And Bölgesi’ndeki iki önemli seçim sürecinde kendini gösterdi.

Peru ve Kolombiya’da son seçimlerin ortaya çıkardığı sert toplumsal ve coğrafi bölünmeler, bu eğilimin bir yansıması olarak okunabilir. Zira güvenlikçi siyasetin yükselişi, seçim kampanyalarının tonunu değiştirdiği gibi toplumsal kutuplaşmayı da derinleştiriyor.

Kolombiya’da seçim günü

Bugün (21 Haziran 2026) Kolombiya’da gerçekleşecek olan başkanlık seçimlerinin ikinci turunda aşırı sağcı aday Abelardo de la Espriella ile sol ittifak adayı Iván Cepeda karşı karşıya gelecek.

İlk turda oyların yüzde 43,7’sini alarak ilk sıraya yerleşen De la Espriella, ikinci tur öncesinde anketlerde de önde görünüyor. “Solun bağırsaklarını sökeceğine” ve rakiplerini hapse atacağına söz veren De la Espriella, son birkaç ay içinde medyada provokatif çıkışlar yaparak hızla yükseldi ve Kolombiya tarihinin en pahalı seçim kampanyasını yürüterek seçimlerin favorisi haline geldi.

Donald Trump, Nayib Bukele ve Javier Milei hayranı olan De la Espriella, bu üç otoriter liderin imajını kopyalayarak kendine bir persona oluşturdu. Trump’ın siyasal normları ihlal etmeyi marifet sayan ve kadın düşmanlığını normalleştiren kaba üslubunu, Milei’de olduğu kadar De la Espriella’da da görmek mümkün.

Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, kendisi için nasıl “el león” (aslan) lakabını kullanıyorsa, De la Espriella da kendisini “el tigre” (kaplan) olarak tanımlıyor. Üstelik kaplan görselini, Bukele’nin beyzbol şapkasını anımsatan bir şapka üzerinde taşıyor. Milei’nin neoliberal “testere” politikasını ve Bukele’nin mega hapishanelerini Kolombiya’ya taşımak, De la Espriella’nın temel vaatleri arasında.

Görsel kodlardan sosyal medya diline, güvenlikçi söylemlerden otoriterliği meşrulaştıran sembollere kadar uzanan bu repertuar, günümüz aşırı sağının giderek daha fazla ulusötesi bir siyasi anlayış etrafında şekillendiğini gösteriyor. Kolombiya’daki siyasal mücadele, bu yönüyle, Brezilya, Arjantin ve Şili’deki seçim süreçlerinde gördüğümüz hesaplaşmadan çok da farklı değil. Ancak Kolombiya’nın kendine özgü tarihsel ve toplumsal dinamikleri de bu seçimlerde öne çıkıyor.

Kendisini Bukele ve Milei tarzı “sistem karşıtı” bir figür olarak sunan De la Espriella, aslında Kolombiya’da paramiliter yapılarla ilişkilendirilen isimlerin avukatlığını yapmış ve ülkenin geleneksel güç ağlarıyla iç içe geçmiş bir siyasetçi olarak öne çıkıyor.

Dahası, De la Espriella, eski Devlet Başkanı Álvaro Uribe etrafında şekillenen ve 2000’li yıllardan bu yana Kolombiya sağına yön veren güvenlikçi siyasi akımın (Uribismo) bir temsilcisi olarak görülmesi nedeniyle de destekleniyor. Uribe’nin desteklediği aday Paloma Valencia’nın ilk turda çok zayıf bir sonuç alması, Uribismo’nun geleneksel seçmen tabanının önemli bir bölümünün De la Espriella’ya geçtiğinin en açık göstergesi. Özetle, “normları yıkan”, “Kaplan” De la Espriella, aslında sistemin ta kendisini temsil ediyor.   

Iván Cepeda (solda) ve Abelardo de la Espriella

İlk turda yüzde 40,9........

© T24