GÜÇ VE YOZLAŞMA
Son patlayan fon olayı güç ve yozlaşma arasındaki bağı bir kere daha hatırlattı.
Lord Acton, 5 Nisan 1887'de tarihçi ve din adamı Mandell Creighton'a yazdığı mektupta şu ifadeyi kullanmıştı: “Power tends to corrupt and absolute power corrupts absolutely.”
Bu ifadenin Türkçe karşılığı ise şöyle: “Güç yozlaştırma eğilimindedir; mutlak güç mutlaka yozlaştırır.”
Gücün yozlaştırıcı etkisi üç temel mekanizmayla açıklanabilir:
Denetimsizlik: Kişi kararlarının sonuçlarından sorumlu tutulmadığında sınırları aşması kolaylaşır.
Bilgi ve çevre sorunu: Güç sahibi, kendisine yalnızca istediği bilgileri sunan ve kararlarını sorgulamayan kişilerle çevrelenebilir.
Hesap verebilirliğin zayıflaması: Hukuk, basın, parlamento ve bağımsız kurumlar etkisizleştiğinde yanlış kararların düzeltilmesi zorlaşır.
Bu söz, monarşi ve diktatörlük gibi yönetimlerin temel meselelerinden birine işaret eder: Sorun yalnızca iktidarın kimde olduğu değil, iktidarın nasıl sınırlandırıldığıdır.
Bir yöneticinin iyi ya da iyi niyetli olması, denetim mekanizmalarının gereksiz olduğu anlamına gelmez.........
