Ciddi ciddi merak ediyorum: Türkler ne tür bir gol yerse o gol artık “basit hata” sayılmayacak?Belçika’dan üç gol yiyorsun. Avrupa Uluslar Ligi’nde üç maç, üç yenilgi. Her maçın ardından aynı cümleler dolaşıma giriyor: Basit hata, bireysel hata, konsantrasyon eksikliği…

Peki futbol oyununda “basit hata” olmayan hata nedir?

Belki de asıl mesele burada başlıyor. Çünkü futbolu anlatan dil, futbolu anlama çabasının önüne geçtiğinde, oyun giderek görünmez hale geliyor.

Edebiyatta eleştiri, metnin karşısına geçip “güzel” ya da “kötü” demek değildir. Metnin nasıl kurulduğunu, hangi ilişkiler üzerinden anlam ürettiğini, nerede aksadığını, hangi imkânları taşıdığını araştırır. İyi eleştiri metni değiştirir; yazarın bakışını, okurun algısını ve zamanla edebiyatın kendisini dönüştürür.

Futbol eleştirisinin de böyle bir işlevi olmak zorunda.

Maç anlatısı başka şeydir, futbol eleştirisi başka.

“Şu oyuncu iyi oynadı, bu oyuncu hata yaptı, rakip güçlüydü” demek maçı anlatabilir. Fakat oyunun neden öyle oynandığını açıklamaz. Futbol yorumunun gerçek değeri de tam burada başlar: Oyun ile yorum arasındaki mesafeyi kapatmakta.

Türkiye futbolunda bu mesafe fazlasıyla açık.

Futbol oyunundaki bütün dizilişlerin, bütün formasyonların dayandığı temel bir mantık var: Topun bulunduğu ve topun gönderileceği bölgelere rakip kadar yakın olmak. Oyuncular arasındaki mesafeyi, rakiple ve topla kurulacak ilişkiye göre sürekli ayarlamak.

Futbolun geometrisi buradan doğar.

Topa yakınsan müdahale edebilirsin. Rakibe yakınsan onun zamanını ve yönünü sınırlayabilirsin. Takım arkadaşına yakınsan bağlantıyı korursun. Mesafeler açıldığında ise oyun çözülmeye başlar.

Bu, futbol bilgisinin en temel zeminlerinden biridir.Türkiye’de altyapı eğitiminin en büyük sorunlarından biri de tam burada ortaya çıkıyor. Oyuncuya formasyon ezberletmek başka şeydir, oyunun ilişkiler........

© Serbestiyet