Kızıl Îcâz Dersleri-10
HİDAYET EHLİ VE YILDIZ TEŞBİHİ
Bir insan bize doğru yolu gösterdiğinde ona teşekkür ederiz. Peki dinimizi, Peygamberimizin (asm) sözünü ve yaşayışını bize ulaştıran ilk nesli nasıl anarız? Abdurrahman el-Ahdarî’nin Süllem’deki bir salavat beyti, bu soruyu önümüze getiriyor. Bediüzzaman’ın Kızıl Îcâz haşiyeleri ise beyitteki birkaç kelimenin açtığı mânaları gösteriyor.
Önceki dersimiz, Resûl-i Ekrem’e (asm) getirilen salavatla bitmişti. Şimdi aynı duanın devamını okuyoruz:
وَآلِهِ وَصَحْبِهِ ذَوِي الْهُدَى
مَنْ شُبِّهُوا بِأَنْجُمٍ فِي الِاهْتِدَا
“Hidayet sahibi olan âline ve ashabına da [salât olsun]; onlar, yol bulmada yıldızlara benzetilmişlerdir.”
Beytin başındaki “ve” bağını unutmamak gerekir: Dua kesilmiyor, salavat Peygamberimizin (asm) âline ve ashabına uzanıyor. Böylece iki beyit bir arada okunduğunda cümlenin kuruluşu da maksadı da daha açık görülüyor.
ASHABI SALAVATLA ANMAK VE VEFA
Bediüzzaman “sahb” kelimesi üzerinde dururken ashabı salavatla anmanın üzerimizde bir hak olduğunu söyler. Çünkü onlar, bizimle Resûlullah (asm) arasında vasıtadır. Bu vasıta oluşu, vahyi ve sünneti sonraki nesillere ulaştırmalarındaki hizmetleri yönünden anlamalıyız. Üstad’ın açıklaması kelimenin sözlük mânasında kalmaz; o hizmet karşısındaki vefa borcumuzu da hatırlatır.
Beyitte âl ve ashap birlikte zikredilirken Üstad’ın bu haşiyesi özellikle “sahb” kelimesine ilişkindir. Metinde bulunmayan bir açıklamayı bütün beyte aitmiş gibi göstermemek, onun ince okuyuşuna uymanın ilk şartıdır.
HİDAYET ARAYIŞI VE HİDAYETE ERİŞMEK
“ذَوِي الْهُدَى — züvi’l-hüdâ”, hidayet sahibi kimseler demektir. Üstad’ın haşiyesi ve Molla Abdülmecid Nursî’nin izahı, burada fiilin kendisi ile fiilin neticesi arasındaki farka........
