Toplumun Siyaset Yapma Kapasitesi Yok Edilebilir mi?

Toplumun Siyaset Yapma Kapasitesi Yok Edilebilir mi?

CHP’de kurultayın yargı kararıyla geçersiz sayılması, muhalefetin geleceğine dair kritik soruları beraberinde getirdi. Kararın toplumsal meşruiyeti, seçmen psikolojisi ve muhalefetin stratejik kapasitesi Ferhat Kentel ve Ufuk Uras’ın analizleriyle masaya yatırılıyor.

CHP’de mahkeme kararıyla başlayan “mutlak butlan” tartışması, yalnızca bir parti içi kriz değil; Türkiye’de siyaset, yargı ve meşruiyet ilişkilerinin yeniden hararetli biçimde sorgulanmasına yol açtı. Ferhat Kentel ve Ufuk Uras, butlan kararını Perspektif için değerlendirdi.

FERHAT KENTEL: KURGULANMIŞ MEŞRUİYETLER, UZUN SÜRELİ OLAMAZ

Parti içi bir kurultayın mahkeme kararıyla “mutlak butlan” sayılması, siyaset bilimi açısından nasıl bir fotoğraf veriyor?FERHAT KENTEL: Bütün toplumsal ve siyasal ilişkiler güç ilişkisidir. Bu ilişkilere bağlı olarak geneli bağlayan bir normatif düzen kurulur. Bizim inandığımız ve “normal” kabul ettiğimiz düzen bu güç ilişkilerinin üzerine kuruludur. Bu ilişkiler çıplak bir savaş aracılığıyla ya da asgari düzeyde ahlaki ya da etik kurallar eşliğinde kurulmuş olabilir. Söz konusu ilişkiler, özellikle daha güçlü olan tarafından bir varoluş ve mutlak tahakküm kurma arzusuna dönüştüğü zaman, ortalama “iyi” ve ortalama normlarla içselleşmiş “ahlak” buharlaşır. Türkiye’de (ve ABD’nin kendi içinde ve ABD’nin başını çektiği küresel düzende de) bu asgari ahlakın devre dışı kaldığına tanık oluyoruz. Kuşkusuz, Türkiye’de siyasal partilerin iç işleyişleri, delege sistemleri, parti başkanlarının etrafında oluşan mutlak otorite açısından baktığımızda, partilerin hiçbiri “masum demokratik” bir oluşum değildir, CHP de değildir. Ancak, iki buçuk yıl önce yapılmış bir kurultayda kaybetmiş, ama aynı zamanda girdiği bütün seçimleri kaybetmiş bir adayın “yargı” yoluyla tekrar CHP’nin başına getirilmesi tabii ki “hukuki” bir sürecin ürünü değil, tamamen ahlaki ortalamayı kaybetmiş bir siyasal güç ilişkileri düzeninin sonucudur.

UFUK URAS: Mutlak butlan kararı çok ağır ve üzücü bir adım. Kamuoyunda bu yönde bir beklenti olsa da varsayılan ile karşı karşıya kalmak, geniş kesimlerde ciddi bir travma yarattı. Siyasetin yargı eliyle düzenlenmesi çok moral bozucu ve kabul edilemez bir durum. “Hukuk işlemesin mi?” diye itiraz edenlere hatırlatmak isterim ki 9 Haziran’da rüşvet aldığı iddia edilen delegelerle ilgili dava sürerken bu gerekçelerin kullanılması bile problemli bir durum. Kararda “sanık İmamoğlu’nun örgütlü müdahalesi” gibi varsayımlara dayanmak da yadırgatıcı bir hüküm.

Bir genel başkanın yargı kararıyla görevden düşmesini, yargı sürecini de göz önünde bulundurarak siyasal meşruiyet açısından nasıl yorumlamalıyız?

UFUK URAS: Demokratik rejimlerde hukuk araçsallaştırılamaz, delegenin iradesi by-pass edilemez. Bu, emsal teşkil edecek olan kararla artık her partinin kongresine müdahale hukuki hale getirilmiştir.

FERHAT KENTEL: Siyasal “meşruiyet” de tabii ki bir güç ilişkisine bağlıdır. Devlet ya da bir siyasal aktör, sahip olduğu güç,........

© Perspektif