Τα ξημερώματα της 13ης Οκτωβρίου 1944, ενώ οι Γερμανοί ετοιμάζονταν να εγκαταλείψουν τον Πειραιά, ένα ειδικό απόσπασμα του Μηχανικού των SS μπήκε στο εργοστάσιο της Ηλεκτρικής στο Κερατσίνι με εντολή να το ανατινάξει. Δεν τα κατάφερε: εργάτες και μαχητές του ΕΛΑΣ αφόπλισαν τα εκρηκτικά, κι έτσι η Αθήνα ξύπνησε ελεύθερη – και με ρεύμα. Η Ηλεκτρική σώθηκε· τα περισσότερα όμως όχι. Φεύγοντας, οι Γερμανοί άφησαν πίσω τους μια χώρα μεθοδικά ρημαγμένη, εφαρμόζοντας ως την τελευταία ώρα το δόγμα της «καμένης γης».

ΜΕΡΟΣ Α΄ – Οι καταστροφές κατά την αποχώρηση από την Ελλάδα (Σεπτ. – Οκτ. 1944)

Πιεσμένοι από τη σοβιετική προέλαση στα Βαλκάνια και τον φόβο εγκλωβισμού, οι Γερμανοί εφάρμοσαν συστηματικά την τακτική της «καμένης γης»: να μη μείνει όρθια καμία υποδομή αξιοποιήσιμη από Συμμάχους ή ΕΛΑΣ. Την εντολή για την καταστροφή του Πειραιά την έδωσε προσωπικά ο Χέλμουτ Φέλμι (Hellmuth Felmy), διοικητής των γερμανικών δυνάμεων Νότιας Ελλάδας, χαρακτηρίζοντάς την «στρατιωτικά αναγκαία» – χαρακτηρισμός χωρίς επιχειρησιακό αντίκρισμα.

Λιμάνι κατεστραμμένο κατά ~80%. Ανατινάχθηκαν αποθήκες, δεξαμενές καυσίμων, γερανοί, προβλήτες, σιλό σιτηρών, η δεξαμενή Βασιλειάδη, οι αποβάθρες του Αγίου Διονυσίου. Βυθίστηκαν επιτόπου γερμανικά ναρκαλιευτικά/τορπιλοβόλα και ανατινάχθηκαν σκόπιμα τα πλοία Rosandra (ιταλικό) και Brandenburg (γερμανικό). Καταστροφές και στη Shell (Δραπετσώνα/Πέραμα), στους πυλώνες ρεύματος, στο αεροδρόμιο Τατοΐου (ισοπεδώθηκε), στα καζάνια στο Ικόνιο.

Η μάχη της Ηλεκτρικής (Κερατσίνι, 12-13 Οκτ. 1944)

Ο Καπετάνιος του ΕΛΑΣ Νίκανδρος Κεπέσης (6ο Ανεξάρτητο Σύνταγμα ΕΛΑΣ Πειραιά) και ο διοικητής Σωτήρης Κυβέλλος οργάνωσαν την προστασία της Ηλεκτρικής. Το γερμανικό απόσπασμα ήταν ειδικό τμήμα ανατινάξεων του Μηχανικού των SS – 56 βαριά οπλισμένοι άνδρες, 4 μηχανοκίνητα πολυβόλα. Οι εργάτες αφόπλισαν τα εκρηκτικά στις γεννήτριες και μετά από μάχη οι Γερμανοί παραδόθηκαν. Έτσι Αθήνα και Πειραιάς είχαν ρεύμα την ημέρα της απελευθέρωσης.

Απολογισμός: 9 Γερμανοί νεκροί, 16 τραυματίες, ~20 αιχμάλωτοι· 11........

© news247