Στον απόηχο των 250ών γενεθλίων των ΗΠΑ, ένιωσα την περίεργη ανάγκη να απομακρυνθώ από τη συνήθη τάση μου προς οικονομικές αναλύσεις των ισχυρισμών που διατυπώνονται υπέρ ή κατά της υπερδύναμης. Αντ’ αυτών, παραδόθηκα σε μια συναισθηματική, προσωπική αποτίμηση της χώρας της οποίας τα έργα κι οι ημέρες διαμορφώνουν, καιρό τώρα, τον κόσμο μας.

Η πρώτη μου θύμηση της Αμερικής ως παράγοντα στη ζωή μας με πάει πίσω σ’ ένα καυτό αθηναϊκό απόγευμα στις αρχές Ιουνίου του 1968. Λίγο περισσότερο από ένα χρόνο μετά το αμερικανοκίνητο πραξικόπημα που μας βύθισε στην φασιστική Χούντα, περπατούσαμε με τη μητέρα μου έξω από το Παναθηναϊκό Στάδιο. Εκεί, νεαρός εφημεριδοπώλης διέκοψε ξαφνικά την ηρεμία ανακοινώνοντας, με φωνή στεντόρεια, ότι κάποιος Αμερικανός είχε σκοτωθεί. Τα μάτια της μητέρας μου πλημμύρισαν δάκρυα. «Ήταν η τελευταία μας ελπίδα», ψιθύρισε. Ο νεκρός Αμερικανός ήταν ο Μπόμπι Κένεντι, στον οποίο η μητέρα μου, σωστά ή λάθος, είχε εναποθέσει πολλές ελπίδες για την απελευθέρωσή μας, αλλά και για την παγκόσμια ειρήνη. Αυτό ήταν το πρώτο μου «φροντιστήριο» στη σημασία που είχε η Αμερική για εμάς, αλλά και στις εσωτερικές της αντιφάσεις.

Δεν ήταν βέβαια η πρώτη είδηση από τις ΗΠΑ που έσφυζε από φρικιαστικές λεπτομέρειες δολοφονιών, π.χ. εκείνες του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ και του Μάλκολμ Χ. Και δεν ήταν μόνον οι πολιτικές δολοφονίες ή τα μαντάτα από τον Αμερικανικό Νότο περί λιντσαρίσματος μαύρων και λευκών ακτιβιστών. Ήταν και οι καθημερινές φρικαλεότητες από το Βιετνάμ, για να μην αναφερθώ στις ίντριγκες του του «Γουότεργκεϊτ» αργότερα. Ωστόσο, όλα αυτά σε μεγάλο βαθμό αντισταθμίζονταν από την πιο σκληρή, συχνά συγκινητική, κριτική που ασκούσαν σε όλα αυτά καλλιτέχνες, συγγραφείς, στοχαστές που εργάζονταν και δημιουργούσαν στις ΗΠΑ;

Υπάρχει........

© news247