SOYKIRIMCI RATKO MLADİĆ’İN SAVAŞ GÜNLÜKLERİ

“Bosna Kasabı” olarak bilinen ve geçen günlerde ölen soykırımcı Ratko Mladić hakkında en az bilinen materyal, kendi eliyle tuttuğu günlüklerdir. Kiril alfabesiyle yazılmış, toplam 3.500 sayfayı bulan 18 defter, yıllarca gün ışığına çıkmadı. 2008 yılının Aralık ayında, Sırp güvenlik güçleri Belgrad’da Mladić’in eşi Bosiljka’ya ait daireyi aradığında, defterler sahte bir duvarın arkasına gizlenmiş hâlde bulundu. O sırada Mladić’in kendisi hâlâ kaçaktı; yakalanmasına daha bir yıl vardı. Bu detay bile başlı başına bir hikâye: Bir savaş suçlusunun en mahrem düşünceleri, kendisi henüz yakalanmadan, duvarın ardından gün yüzüne çıkıyordu. 

Defterlerin gerçekten Mladić’e ait olup olmadığını kanıtlamak kolay değildi. Sırp yetkililer belgeleri ICTY (Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi)’ye teslim etmeden önce bir grafoloji ekibi el yazısını inceledi; ayrıca Mladić’in eski yakın yardımcılarından General Manojlo Milovanović de yazının kendisine ait olduğunu doğruladı. 

Savcılık, defterlerin savaş sırasında eş zamanlı tutulmuş notlar olduğuna dair “ikna edici” kanıtlar sunduğunu açıkladı. Bu süreç, defterlerin sıradan bir günlükten çok, mahkemede delil olarak kullanılabilecek resmî bir belgeye dönüştüğünü gösteriyor; el yazısı analizinden dijital transkripsiyona, oradan İngilizce ve Fransızcaya çeviriye kadar uzanan bütün bir adli süreç. 

Defterlerin içeriği, Mladić’in kim olduğunu anlamak için yeterli. Sayfalar arasında, dönemin en üst düzey Sırp liderleriyle yaptığı görüşmelerin notları var: Slobodan Milošević, Radovan Karadžić, Momčilo Krajišnik, Velibor Ostojić, Nikola Koljević. 

15 Ağustos 1993 tarihli bir kayıtta, VRS Yüksek Komutanlığı’nın Saraybosna’daki durum nedeniyle uluslararası toplumdan gelen yaptırım tehditlerini görüştüğü bir toplantının detayları yer alıyor. Belki de en çarpıcı bölüm, Hırvat liderlerle yapılan gizli görüşmelere ait notlar. Haziran 1994’te yapılan bir toplantıda, Bosna Hırvat siyasi lideri Jadranko Prlić’in söylediği aktarılıyor: Müslümanların ortak düşman olduğu ve üzerlerinde anlaşmaya varılması gerektiği yönünde bir ifade. Aynı toplantıda, aralarında Karadžić’in de bulunduğu kişilerin, bu nüfusu “askerî yollarla, bel kemiğini kırarak” baskı altında tutmanın yollarını tartıştığı not düşülmüş. Bu notlar, savcılığın Bosna Hırvat liderlerine karşı açılan davanın yeniden açılmasını talep etmesine gerekçe oldu........

© Mir'at Haber