menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İKTİDARIN ÖTESİNDE: ADALET, EMANET VE İSLÂMÎ YÖNETİM

74 0
14.09.2026

İKTİDARIN ÖTESİNDE: ADALET, EMANET VE İSLÂMÎ YÖNETİM

Yıllardır savaşlar, darbeler, dış müdahaleler, yoksulluk, ayrışmalar ve bitmeyen krizlerle boğuşup duruyoruz. Bir taraftan emperyalist akbabalar dışarıdan tepemize binerken, diğer taraftan kendi içimizde birbirimizi tüketiyoruz. Sınırlar çizilmiş, ülkeler birbirinden koparılmış, insanlar birbirine yabancılaştırılmış…

Fakat artık bir şeyler değişiyor. Daha doğrusu, değişmek zorunda!

Bugün dünyanın dört bir yanında insanlar, maruz kaldıkları haksızlıklara eskisi kadar sessiz kalmıyor. Seslerini adalet, özgürlük ve insan onuru için yükseltiyorlar. Bu ses, sıradan bir siyasi tepki değildir. İnsanın yaratılışından gelen o sarsılmaz adalet duygusunun somut bir yansımasıdır.

Ancak burada elimizi vicdanımıza koyup çok kritik bir gerçekle yüzleşmek zorundayız:

Değişim, sadece başkalarını suçlamakla olmaz!

“Bizi hep dış güçler bu hâle getirdi.” demek en kolayıdır.

Elbette küresel sömürünün, dış müdahalelerin ve kirli oyunların bu tabloda büyük bir payı vardır. Fakat artık aynaya bakma vaktidir. Kendi yanlışlarımızla, kusurlarımızla ve ihmallerimizle de yüzleşmek zorundayız.

Rabbimiz Kur’an-ı Kerîm’de bize son derece açık bir ölçü veriyor:

«إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ»

“Şüphesiz ki bir topluluk, kendi durumunu (nefislerindekini/öz benliklerini) değiştirmedikçe Allah onların durumunu değiştirmez.” (er-Ra‘d, 13/11)

Demek ki değişim önce kendimizden başlayacak!

Fakat burada bir başka gerçekle daha yüzleşmek zorundayız.

İslâmî bir toplum ve adalet merkezli bir yönetim idealini konuşacaksak, mesele sadece iktidara gelmek değildir. Mesele, İslâm’ın adalet, ehliyet, emanet, ahlâk ve kul hakkı ölçülerini yönetimin ve toplumun hayatına hâkim kılabilmektir.

Çünkü bir hareketin, bir kadronun veya bir siyasi anlayışın iktidara gelmesi başka; o iktidarı hakkaniyet, adalet ve emanet bilinciyle kullanabilmesi bambaşka bir şeydir.

Peki, muktedir olabildik mi?

İşte asıl sorulması gereken soru budur!

Eğer muktedir olmak yalnızca devlet mekanizmasını yönetmek, seçim kazanmak, makam sahibi olmak ve siyasi gücü elinde bulundurmak anlamına geliyorsa mesele basittir.

Ama muktedir olmak; Allah’ın hükümlerini yeryüzüne hâkim kılmak, adaleti ayakta tutmak, emaneti ehline vermek, kul hakkını korumak, ahlâkı yüceltmek, faizden, yolsuzluktan, israftan, torpilden, adam kayırmadan ve zulümden uzak bir düzen kurmak anlamına geliyorsa, o zaman çok daha derin bir muhasebeye ihtiyacımız vardır.

Çünkü iktidar sahibi olmak ile İslâmî ölçülerde muktedir olmak aynı şey değildir.

Ahlâkımızı düzeltmeden, adaleti hayatımızın merkezine koymadan, emanete sahip çıkmadan, liyakati ve ehliyeti ayaklar altına alıp yalnızca koltukta oturanların değişmesini beklemek bizi kurtarmaz.

Bu kafayla gidersek gelen gideni aratır!

Çünkü mesele sadece kimin yönettiği değildir.

Asıl mesele, nasıl bir toplum olduğumuzdur.

Ve bununla birlikte şu soruyu da sormak zorundayız:

Nasıl bir yönetim anlayışını hedefliyoruz?

İslâm, yönetim meselesini yalnızca yöneticinin Müslüman olup olmamasına indirgemez. Asıl mesele, yönetimin adalet ve emanet esasları üzerine kurulmasıdır.

Kur’an’ın ortaya koyduğu temel ölçü bellidir:

«إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا........

© Mir'at Haber