Wat is creativiteit nog waard als AI hetzelfde kan?
Wat is creativiteit nog waard als AI hetzelfde kan?
Stel, je loopt een museum binnen en blijft staan voor een schilderij. Je vindt het mooi, misschien zelfs indrukwekkend. De kleuren, de compositie, het gevoel dat het bij je oproept: blijkbaar doet het iets met je. Vervolgens lees je het bordje ernaast: gemaakt met generatieve AI.
Is het schilderij nu minder mooi? Er is niets aan het werk veranderd en toch gebeurt er iets met onze waardering zodra we weten, of zelfs maar denken, dat AI de maker is.
Nu generatieve AI steeds beter wordt in het maken van beelden, muziek, teksten en andere creatieve uitingen, gaat de discussie vaak over de vraag of AI überhaupt creatief kan zijn. Maar misschien is een andere vraag veel interessanter: wat gebeurt er met kunst als de maker onderdeel wordt van onze perceptie?
Hetzelfde kunstwerk, een ander oordeel
Onderzoekers hebben precies dat geprobeerd te testen. In verschillende experimenten kregen mensen dezelfde kunstwerken te zien, maar werd verteld dat ze of door een mens of door AI waren gemaakt. Het kunstwerk veranderde niet, het verhaal over de maker wel.
En daarmee veranderde ook de waardering.
In een reeks experimenten werden werken die als AI-generated waren gelabeld lager gewaardeerd op onder andere financiële waarde en vakmanschap. In een experiment werd aan een werk zelfs 62% minder financiële waarde toegekend wanneer deelnemers dachten dat AI de maker was. Ook schatten zij de tijd die nodig was om het werk te maken 77% lager in.
Dat is fascinerend, want blijkbaar beoordelen we kunst niet alleen op wat we zien. We beoordelen ook de moeite die we denken dat iemand ervoor heeft gedaan, de intentie die we eraan toeschrijven en het verhaal van degene die het heeft gemaakt.
Eigenlijk is dat niet zo vreemd. Een schilderij van Picasso is niet alleen verf op doek. Zijn naam, zijn leven, de periode waarin het werk ontstond en de betekenis die wij eraan geven, zijn allemaal........
