We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Schadenfreude

43 2 6
02.08.2020

Almanca iki kelimenin birleştirilmesinden sentetik olarak üretilmiş. Wikipedia Almancada 1740’lardan, İngilizcede ise 1850’lerden itibaren kullanılmaya başlandığını yazıyor. Tanımladığı durum psikolojinin alanına girmesine karşın felsefede, edebiyatta ve hatta müzikte de karşımıza çıkıyormuş. Bob Dylan’ın 1965 bestesi “Like a Roling Stone” tam da bu insanlık halini anlatıyormuş.

Bense Schadenfreude’yi üstünlük kompleksi hakkında bir şeyler yazmak için araştırma yaparken tesadüfen keşfettim. Amacım gözlemlediğim bir davranış biçimini tanımak ve tanımlamaktı. Markette kafanızı buzdolabının içine sokmuş süt ya da yoğurt almaya çalışırken kendinden emin bir ses tonuyla “müsaade isteyen” ve geri çekildiğinizde sütünü, yoğurdunu alan, sizin ona müsaade etmenizi kendinde hak gören insanları, genellikle de kadınları nasıl anlatırım derken rastladım.

***

Ama aslında Schadenfreude bu abartılı özgüven durumunu doğrudan tanımlamıyor. Markette, pazarda ve daha pek çok yerde geçiş veya alışveriş önceliğine sahip olduğuna inanan insanlar kibarlığınızdan ya da boş bulunmanızdan dolayı düştüğünüz komik durumdan özel bir zevk almıyor. Çünkü onlar sizi, beni görmüyor, önemsemiyor. Onlar kendilerinin paraları, mevkileri, okuduğuma göre bazen de giysileri yüzünden daha fazla hakka sahip olduğunu düşünüyor. Hiç sıkılmadan, suçluluk duymadan başkalarını yerinden, sırasından edebiliyor.

Muhtemelen bu patolojik tavır Schadenfreude’den ziyade İkarus komplesiyle, Hubris terimiyle ya da Dunning-Kruger etkisiyle daha iyi anlatılabilir. Belki içinde biraz Narsisim de katılabilir. Nihayetinde kendine bir şekilde aşık insanlar geçiş ve alışveriş önceliklerini doğuştan kazandıkları hak olarak görüyorlar. Sizin bulunduğunuz noktadan uzaklaştırarak geçmeyi, buzdolabı önünde sıra beklemeksizin istedikleri ürünlere ulaşmayı doğal buluyorlar. Tek yapmaları gereken emir kipinde müsaade istemek, yani “haklarını” talep etmek.........

© Karar