Tijd voor een reset, docent terug naar de fabrieksinstellingen

Wanneer de bel aan het einde van les vijf op luide toon van zich laat horen, kan de grote pauze beginnen. Dat betekent dat ik vanaf nu exact vijfentwintig minuten de tijd heb om online de volgende les klaar te zetten en offline de benodigde materialen te pakken die de volgende klas nodig heeft, het lokaal af te sluiten, naar de gang te lopen waar de toiletten en de docentenkamer zich bevinden, ondertussen enkele leerlingen en/of collega’s (kort) te spreken die ik in de wandelgangen tegenkom, twee broodjes met pindakaas en hagelslag te eten en me vervolgens te verheugen op de dubbele espresso met melk en twee zoetjes erin die ik mag maken in de docentenkamer. Sinds er een apparaat met daarin échte koffiebonen staat in plaats van poeder, kan ik daar enorm naar uitkijken.

De koffie smaakt prima en de cafeïne geeft een boost voor de komende uren. Meestal is broodje nummer twee nog niet volledig achter de kiezen en de bodem van de espresso nog niet helemaal in zicht als de bel weer gaat voor de volgende les. De effectieve netto-pauzetijd van even zitten, rustig eten, beetje kletsen met collega’s en op adem komen zal gemiddeld op zo’n tien-en-een-halve-minuut liggen. Met een beetje geluk.

De laatste happen van het net iets te kleffe broodje pindakaas wegwerkend loop ik terug naar het lokaal, met in de ene hand het kartonnen bekertje met daarin de laatste slok espresso en in de andere hand de sleutel van het lokaal. Ik begroet de leerlingen die al voor de deur staan te wachten.“Hallo meneertje, wat gaan we doen vandaag?”“Oh nee, bent u er al… Wanneer valt u eens uit?”“Heeft u de vorige werken al nagekeken?”“Heeft u nieuwe schoenen?”“Klopt het dat u een burn-out heeft…?”

Als docent beeldende vorming ben ik inmiddels vijfentwintig jaar werkzaam op dezelfde school voor voortgezet onderwijs, tevens ook de school waar ik zelf in de vroege jaren negentig mijn diploma behaalde. Vanaf het nieuwe jaar tot aan de zomervakantie liep ik destijds mijn LIO-stage op deze school. Dit betekent dat je als vierdejaars student aan de lerarenopleiding een half jaar, onder begeleiding van een vakdocent, zelf lessen moet geven aan leerlingen van de onderbouw op alle niveaus.

Op 5 maart 2001 werd ik door de toenmalige rectrix uit de klas geplukt. Of ik even tijd had. Ik had zojuist de verfpaletten uitgedeeld aan de brugklasleerlingen die ik op dat moment begeleidde. Ze hadden in de weken daarvoor van alles over de kleurencirkel geleerd en nu was het zaak om deze opgedane kennis in de praktijk toe te gaan passen. Op een groot kartonnen vel hadden ze eerst een schets gemaakt van een schilderij van Picasso. Daarna moesten ze deze tekening gaan inschilderen in de primaire, secundaire en tertiaire kleuren. Met de handen vol verf en het verfschort nog om mijn lijf geknoopt, mocht ik plaatsnemen in de kamer van de rectrix. Haar vraag was of ik tien lessen wilde gaan geven, ter vervanging, voor onbepaalde tijd.

Op 5 maart van dit jaar leerde een rekensom mij dat ik in die afgelopen periode van vijfentwintig jaar exact duizend lesweken had gedraaid, driehonderd vakantieweken had gehad (jaja, ‘leraren hebben meer vakantie dan mensen die werken’, het was ooit een hilarische en serieus bedoelde uitspraak van een brugklasleerling!), 429 verschillende klassen had mogen verwelkomen, duizenden leerlingen mocht begeleiden en nog véél meer werkstukken door deze jaren heen heb mogen bewonderen en beoordelen.

Dat alles resulteerde in het trakteren van mijn collega’s op gebak, een cadeau in de vorm van een etentje met de vakcollega’s, kaarten, nieuwe kunstsokken, veel online duimpjes en hartjes, een bonus bovenop mijn vaste salaris van die maand en een dag vrij. Mij op dat moment nog niet realiserende dat ik een paar weken later maandenlang thuis zou zitten met een burn-out.

Het was op een van de laatste dagen van maart toen na les vijf, net als op elke andere dag, de bel ging en de grote pauze van start ging. Nadat........

© Joop