1944 yılının sıcak bir Ağustos günüdür. Fotoğrafçı, krematoryumdan (insan bedenlerinin yakıldığı yerden) dışarı çıkar. Duvara yaslanır. İki kez sağa döner. Binanın diğer tarafına, güneye çıkar ve huş ağaçlarına doğru açık alanda ilerler. Orada da cehennem devam etmektedir. Çoktan soyunmuş bir kadın grubu gaz odasına girmeye hazırlanır. SS subayları her yerdedir. Fotoğraf makinesini çıkarmak neredeyse imkânsızdır, hele ki hedef almak çok daha zordur. Bilinmeyen fotoğrafçı iki kare çeker; aceleyle, bakmadan, belki yürürken.

Fotoğrafçı, ardından krematoryuma geri döner, muhtemelen kuzey tarafına. Alelacele kamerayı David Szmulewski’ye teslim eder; o çatıdadır, SS hareketlerini gözlemektedir. Tüm operasyon en fazla on beş-yirmi dakika sürmüştür. Szmulewski kamerayı kovasının dibine saklar. Film daha sonra kameradan çıkarılır, ana kampa götürülür ve sonunda Auschwitz’ten dışarı çıkarılır. SS kantininde çalışan Helena Dantón, filmi bir diş macunu tüpünün içine gizler.

Film bir not ile birlikte gönderilir.

Acil. 6x9 için iki metal film rulosunu olabildiğince hızlı gönderin. Fotoğraf çekme imkânı var. Size, mahkûmların gaz odalarına gönderildiğini gösteren Auschwitz-Birkenau fotoğraflarını yolluyoruz. Bir karede, krematoryumun tüm cesetleri yakmaya yetişemediği için gövdelerin yakıldığı kazıklar görülüyor.

Notu yazan kişi kamptaki esirlerden biri olan ve daha sonra Polonya’nın beş kez üst üste Başbakanlığını yapacak olan Józef Cyrankiewicz’dir.

Polonya’daki meşhur Auschwitz toplama kampında kalan esirlerden bazıları, öldürülenleri taşımak, yakmak, gaz odalarını hazırlamak ve diğer süreçlerde Nazi ölüm timlerine yardım etmekle görevliydiler. İşte bunlara Sonderkommando denirdi. Özel komuta birimi yani. Bu göreve seçilen esirler bir süre sonra öldürülür, yerlerine yenileri getirilirdi.

Literatüre “Sonderkommando fotoğrafları” olarak geçen bu fotoğraflar, işte bu esirler tarafından çekilip dışarı sızdırıldı. Bunlar, Nazilerin soykırım girişiminin en önemli kanıtları oldu. Dünya ilk kez bu fotoğraflarla kamplarda neler olduğunu tam anlamıyla görebildi. Hem Nurnberg yargılamalarında kullanıldı hem de soykırım müzelerinde en önemli kanıt olarak sergilendiler.

Dünya kamuoyu esasında Nazilerin toplama kamplarından haberdardı. Ancak detaylarına hakim değildi. İlk kez Aralık 1942'de Polonya Dışişleri Bakanı Raczyński, Birleşmiş Milletler bildirisini imzalayan devletlere Polonya’daki kamplar hakkında bir not yolladı.

Raczyński, içeriden aldığı bilgilerle toplama........

© Habertürk