Türkiye, coğrafi yapısı ve iklim özellikleri itibarıyla çok çeşitli doğal afet risklerine açık bir ülkedir. Deprem, sel, heyelan, orman yangını, kuraklık ve fırtına gibi olaylar, yalnızca çevresel birer tehdit değil, aynı zamanda ekonomik kalkınma ve toplumsal refahın sürdürülebilirliği açısından da büyük riskler oluşturmaktadır. Bu tablo karşısında, ülke yönetiminin afetlerle mücadelede “kriz sonrası müdahale” anlayışından “risk temelli önleme” stratejisine geçmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Tam da bu noktada devreye giren Ulusal Risk Azaltma Planı (URAP), Türkiye’nin afet yönetimi yaklaşımında bir paradigma değişikliğini temsil etmektedir.
Afet Risk Yönetiminde Yeni Dönem: Reaktiften Proaktife Geçiş
URAP, yalnızca afet olduktan sonra müdahale eden bir sistemin ötesine geçmeyi amaçlar. Planın temel felsefesi, riskleri önceden belirlemek, azaltmak ve yönetilebilir hale getirmektir. Bu bakımdan, “afeti bekleyen” değil, “afet öncesi hazırlık yapan” bir devlet yapısının tesis edilmesi hedeflenmektedir.
Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) çerçevesinde geliştirilen URAP, il düzeyinde risklerin belirlenmesi, kırılgan alanların haritalanması ve yerel düzeyde risk azaltma stratejilerinin oluşturulmasını öngörür. Böylece, her il kendi coğrafi, demografik ve ekonomik özelliklerine göre özel bir risk azaltma planına sahip olur. Bu yaklaşım, merkezi yönetimin koordinasyonuyla yürütülen ancak yerel dinamiklerle beslenen bir bütüncül sistemin inşa edilmesine hizmet eder.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından koordine edilen bu süreçte, kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör temsilcileri bir araya gelmiştir. Çünkü afet riski, yalnızca bir kurumun sorumluluğunda değil, tüm toplumun ortak meselesidir.
Bilim Temelli Planlama ve Veriye Dayalı Yönetim
URAP’ın en dikkat çekici yönlerinden biri, planlama sürecinin bilimsel temeller üzerine kurulmasıdır. Coğrafi bilgi sistemleri (CBS), uzaktan algılama teknolojileri, iklim senaryoları ve zemin etüt verileri gibi birçok disiplinin verileri bir araya........

© Haber Ege