Nasıl Bir Kent İstiyoruz? Kentli Olmanın Sorumluluğu Üzerine Kent dediğimiz şey yalnızca beton yığınlarının, yolların, köprülerin ve alışveriş merkezlerinin toplamı değildir. Kent; içinde yaşayan insanların ortak aklı, vicdanı ve geleceğe dair kurduğu hayallerle şekillenen canlı bir organizmadır. Bu nedenle bir kentte yaşamak, yalnızca o kentin sunduğu olanaklardan faydalanmak değil; aynı zamanda o kentin ruhuna, düzenine ve geleceğine karşı sorumluluk almaktır.

Bugün kentler hızla büyürken, bu büyümenin beraberinde getirdiği sorunlar da aynı hızla artıyor. Plansız yapılaşma, çevre kirliliği, ulaşım sorunları ve sosyal eşitsizlikler… Tüm bunlar bize şunu gösteriyor: Kentli olabilmek, sadece şehirde yaşamakla kazanılan bir kimlik değildir. Kentli olmak, bilinçli bir duruş ve aktif bir katılım gerektirir. Peki, nasıl bir kent istiyoruz? Öncelikle adil bir kent istiyoruz. Herkesin barınma, ulaşım, eğitim ve sağlık gibi temel haklara eşit şekilde erişebildiği bir kent… Bir yanda gökdelenler yükselirken diğer yanda yoksulluğun derinleştiği bir şehir, gerçek anlamda bir kent değildir. Kentin sunduğu olanaklar, belli bir zümrenin değil, tüm halkın ortak hakkı olmalıdır.

Aynı zamanda yaşanabilir bir kent istiyoruz. Nefes alabileceğimiz parkların, çocukların güvenle oynayabileceği alanların, insanların bir araya gelip sosyalleşebileceği kamusal mekânların olduğu bir şehir… Betonun değil, insanın merkezde olduğu bir kent hayal ediyoruz. Çünkü bir kenti yaşanabilir kılan şey, onun fiziksel büyüklüğü değil; insanına sunduğu yaşam kalitesidir. Bir diğer önemli başlık ise katılımcı bir kenttir. Kent yönetimlerinin kapalı kapılar ardında değil, halkın katılımıyla şekillenmesi gerekir. Mahalle meclisleri, yerel inisiyatifler ve sivil toplum örgütleri bu anlamda hayati öneme sahiptir. Kentli, sadece seçimden seçime oy veren değil; yaşadığı kentin karar süreçlerine dahil olan bireydir.

Elbette sürdürülebilir bir kent de istiyoruz. Doğayla uyumlu, gelecek nesilleri gözeten bir şehir anlayışı… Bugünün ihtiyaçlarını karşılarken yarının yaşam hakkını yok etmeyen bir kent planlaması artık bir tercih değil, zorunluluktur. Yeşil alanların korunması, temiz enerji kullanımı ve atık yönetimi gibi konular kent bilincinin ayrılmaz parçalarıdır. Ancak tüm bu taleplerin gerçekleşmesi için önce birey olarak kendimize dönmemiz gerekiyor. Kentli olmanın sorumluluğu, yalnızca yöneticilere yüklenemez. Kaldırımı işgal etmemek, çevreyi kirletmemek, toplu taşıma kurallarına uymak, komşuluk ilişkilerini güçlendirmek… Küçük gibi görünen bu davranışlar, aslında büyük bir kent kültürünün temel taşlarıdır.

Unutmamak gerekir ki, kentler kendiliğinden güzel ya da yaşanabilir olmaz. Onları var eden, koruyan ve dönüştüren bizleriz. Eğer daha adil, daha yaşanabilir ve daha özgür bir kent istiyorsak, bunun yolu kentli olmanın bilincini taşımaktan geçer. Çünkü kent, yalnızca yaşadığımız yer değil; birlikte kurduğumuz bir hayattır.  

© Gazete Gerçek