Güven AYYILDIZ

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

Ar-Ge ve Teknokent Uzmanı

Bu yazıda, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen 26.11.2025 tarihli özelgedeki yaklaşıma göre, gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilen kazanç tutarı üzerinden ayrılması gereken %3’lük fonun, kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan bir şirkete sermaye artırımı yoluyla sermaye olarak nasıl konulacağı uygulama diliyle anlatılacaktır.

Bu konuyla ilgili uygulamada görülen en temel problem şudur:

- Şirketler “kuluçka firmasına ortak olacağız” denilince refleks olarak, pay devri kurgusuna gidiyor. Oysa düzenlemede, istisna kazanç üzerinden ayrılan tutarın “kuluçka şirketinin kasasına” girmesi ve sermaye desteği sağlaması hedefleniyor. Nitekim Kanunda ve özelgelerde de şartın, kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan girişimcilere sermaye olarak konulması şeklinde yerine getirileceği açık biçimde yer alıyor.

Öncelikle “kuluçka firması” kavramını netleştirelim.

4691 sayılı Kanun Uygulama Yönetmeliğinin 15. maddesinde kuluçka firmaları;

- teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketleri tarafından yürütülen girişimcilik programlarına katılarak şirketleşen veya Ar-Ge, teknolojik yenilik, yazılım ve tasarım faaliyetlerinde bulunan, en fazla 3 yıllık proje sahibi işletmeler

olarak tanımlanıyor. Bu tanım, kuluçka firması için “genç şirket” niteliğini ve süre yönünden sınırı pratikte belirliyor.

7263 sayılı Kanunla, teknopark istisnasından yararlanan ve belirli eşiği aşan mükellefler için istisna kazancın bir kısmının, pasifte geçici bir hesaba alınması ve ardından belirli yatırım kanallarına yönlendirilmesi zorunluluğu doğdu.

Kanunda ve mevcut özelgelerde, ilk dönemdeki %2 oranı ve bazı sınırlar anlatılıyor; ayrıca belirlenen tutarın ilgili yıl sonuna kadar yatırımlara aktarılmaması halinde, istisnanın ’lik kısmının o yıl için uygulanamayacağı ve vergilerin geriye dönük tarh edileceği hatırlatılıyor.

Bununla birlikte uygulamada çok kritik bir güncelleme de var: 10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 1/1/2026’dan itibaren eşik ve oranlar yeniden belirlendi;

- Yıllık beyannamede yararlanılan istisna tutarı 5.000.000 TL ve üzeri ise,

- Pasifte izlenecek yükümlülük oranı %3 olarak uygulanıyor

- ve bu kapsamda aktarılması gereken tutarın yıllık üst sınırı 100.000.000 TL olarak belirleniyor.

Bizim sahada en çok gördüğümüz hata, kuluçka firmasına “sermaye koyup ortak olmayı” pay devri üzerinden çözmeye çalışmak.

Hâlbuki Kanuna ve Kanuna dayanan özelgeye göre sistemin; girişim sermayesi fonu payı almak, girişim sermayesi yatırım ortaklığına veya kuluçka merkezindeki girişimciye sermaye olarak koymak seçenekleri içinde değerlendirilmesi gerekiyor. Buradaki “sermaye olarak koyma” şartı, pay devrini değil, sermaye artırımını/sermaye koymayı belirtiyor.

• Lefter Yazılım A.Ş., Teknopark İstanbul bünyesindeki kuluçka merkezinde faaliyet gösteriyor. Şirketin kuluçkaya giriş tarihi 19.07.2024 ve bu tarihten itibaren 3........
  

  © Ekonomim