Takvim 12 Ocak 2026’yı gösterirken, dünyanın en zenginleri gezegenin yıllık karbon payını çoktan tüketti. Oxfam’a göre en zengin yüzde 1, “adil payına düşen” emisyonu yalnızca 10 günde bitirdi. En tepedeki yüzde 0,1 için bu süre sadece üç gün. Bedeli ise yine başkaları ödüyor.

2026 daha yeni başlamışken, dünyanın kalan karbon bütçesinin bir bölümü çoktan tarihe karıştı. Oxfam’ın yayımladığı son analiz, iklim krizinin artık soyut hedefler ve uzun vadeli senaryolarla değil, takvim yapraklarıyla ölçüldüğünü gösteriyor.

Dünyanın en zengin yüzde 1’i, küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlamak için kişi başına düşen yıllık karbon payını yalnızca 10 gün içinde tüketti. Servet piramidinin en tepesindeki yüzde 0,1’lik kesimin bu sınırı aşması ise 3 Ocak’ta, yani yılın üçüncü gününde gerçekleşti.

Oxfam bu tarihi boşuna “Pollutocrat Day” olarak adlandırmıyor. Çünkü mesele artık yalnızca aşırı tüketim değil, karbon salımıyla şekillenen yeni bir güç ve ayrıcalık rejimi söz konusu. Gezegenin geri kalanı için hayatta kalma meselesi olan karbon bütçesi, küçük bir azınlık için sınırsız bir harcama kalemine dönüşmüş durumda.

Karbonu yakanlarla faturayı ödeyenler arasındaki uçurum derinleşiyor

Veriler oldukça sert. En zengin yüzde 1’in yalnızca bir yılda yarattığı emisyonların yüzyıl sonuna kadar 1,3 milyon erken ölüme yol açacağı tahmin ediliyor. Üstelik bu zarar, eşit dağılmıyor.

Oxfam’ın hesaplamalarına göre düşük ve alt-orta gelirli ülkeler, 1990’dan 2050’ye uzanan dönemde bu “aşırı emisyon tüketimi” nedeniyle 44 trilyon dolarlık ekonomik kayıpla karşı karşıya kalacak. Yani karbonu yakanlarla faturayı ödeyenler arasındaki uçurum, her yıl biraz daha derinleşiyor.

Paris Anlaşması’nın koyduğu 1,5 derece hedefi teoride hâlâ masada.........

© Ekonomim