Tapuda gerçek değere geçiş için hangi düzenlemeler bekleniyor?
Evet, çok istenildiği halde bir türlü hayata geçirilemeyen birkaç vergi düzenlemesi var. Bunlardan birisi de, taşınmaz satışlarının gerçek satış bedelleri üzerinden yapılmasının sağlanması ile ilgili!
Maliye ve Tapu İdaresi tarafından ciddi mesailer verilmesine rağmen maalesef bugüne kadar başarılı olunamadı.
Sorun ikinci el satışlarda!
Markalı konut ve işyeri yapan inşaat şirketleri ile GYO ve GYF’lerde gerçek satış bedelleri üzerinden tapu işlemleri yapılıyor. KDV iadesi alan bu firmaların satış tutarları da ayrıca inceleniyor, yani bunlarda sorun yok. Gerçek satış bedelleri üzerinden işlem yapılmaması olayına daha çok merdiven altı firmalar ile ikinci el taşınmaz satışlarında rastlanıyor.
Gerçek bedel üzerinden beyan toplam satışların yüzde 20’si kadar!
Tapuda gerçekleşen taşınmaz devirlerinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçek değerler üzerinden beyan edildiği ifade ediliyor. Durum ne kadar vahim değil mi?
Ciddi vergi kaybı söz konusu!
Bu durum, taşınmaz satışlarında ciddi anlamda kayıt dışılığa ve vergi kaybına neden oluyor.
Her türlü önlem alınmasına ve yasal düzenleme yapılmasına rağmen taşınmaz devirlerinde tapu harcı başta olmak üzere gelir vergisi, kurumlar vergisi, KDV, veraset ve intikal vergisi ve emlak vergisinde ciddi kayıplar söz konusu.
Vergi kaybının en büyük nedeni ise, eksik beyan veya beyan edilmeyen gerçek değerler.
Bu şekilde oluşan vergi kaybının 10 - 15 Milyar Dolar civarında olduğu tahmin ediliyor.
Neden başarılı olunamadı?
Peki, gerçek değer üzerinden beyan oranı neden bu kadar düşük, eksik beyan oranı neden bu kadar yüksek diye kendi kendimize bir soru sorabiliriz. Nedeni oldukça basit; alıcı ve satıcı arasındaki menfaat birliği ile tapu harcı ve diğer vergi oranlarının (gelir vergisi ve KDV gibi) çok yüksek olması!
Örneğin, 30 milyon liralık bir ev gerçek değeri üzerinden tapuda devredilirse, toplam yüzde 4 oranında yani 1 milyon 200 bin lira tapu harcı ödenmesi gerekiyor, 600 bin lirasını alıcı, 600 bin lirasını ise satıcı ödeyecek. Alıcı ve satıcı aralarında anlaşarak bu evin devir işlemini tapuda 10 milyon lira üzerinden yaparlarsa, bu defa toplamda 400 bin lira tapu harcı ödeyecekler, 200 bin lirası alıcıya, kalan 200 bin lirası satıcıya ait. Sadece tapu harcındaki kayba bir bakar mısınız? Bir de taşınmazın 5 yıl içinde elden çıkarılması halinde, kazancın yüzde 15’i ile 40’ı arasında gelir vergisi ödenmesi gerekiyor. Satıcı bu vergiyi ödememek için de, tapuda düşük değer göstermeyi tercih ediyor. Tabi bir de, olayın KDV boyutu var.
Sektörde........© Ekonomim
