Osmanlı yeme-içme kültürü çoğu zaman saray mutfağı ve ihtişamlı sofralar üzerinden anlatılır. Oysa şehrin asıl gündelik hayatı, sarayın değil meyhanenin etrafında şekillenen daha sade ama daha canlı bir dünyaya aittir. Elimizdeki Ağa Rakısı etiketi, bu dünyayı anlamak için güçlü bir çıkış noktası sunar. Bir içki etiketinden yola çıkarak, Osmanlı’nın son döneminde rakının, meyhanenin ve sofra alışkanlıklarının nasıl bir şehir kültürü yarattığını okumak mümkündür.

1910’lu yıllarda, Kadıköy, Söğütlüçeşme Caddesi 20 numarada Constantin Georgiadis’in imalathanesinde üretilen Ağa Rakısı, hâlis üzüm ve anasondan mamul bir içki olarak piyasaya sunulmuştu. Ehven fiyatı ve istikrarlı kalitesi, bu rakının kısa sürede geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşmasını sağlamış; rakıyı yalnızca seçkin masaların değil, halkın gündelik sofrasının da parçası hâline getirmişti. Bu yönüyle Ağa Rakısı, Osmanlı’da rakının elit içkiden şehirli halk içkisine dönüşümünün somut örneklerinden biridir.

Osmanlı’da rakı, bireysel bir tüketimden ziyade sosyal bir ritüel olarak varlık gösterir. Meyhaneler, yalnızca içki içilen yerler değil; konuşulan, tartışılan, susulan ve dinlenen mekânlardır.

Meyhaneler özellikle Galata, Pera, Balat, Fener, Kumkapı,Arnavutköy,........

© Ek Dergi