Konut hakkı var, peki konuta erişim var mı? İspanya'dan Türkiye'ye dersler
Avrupa’daki konut sorununu bu köşede birkaç kez yazdım. Nisan 2025’te “Sosyal Konuta Yatırımın Ekonomik, Ahlaki ve Avrupa Ölçeğinde Gerekçesi” başlıklı yazıda AB’de yükselen kiraları, ev sahibi olmanın giderek zorlaşmasını ve sosyal konut ihtiyacını birlikte değerlendirmiştim. Bu yıl mart ayında “Avrupa’nın Konut Planı ve Türkiye İçin Zamanı Gelen Dönüşüm”ü, bir ay sonra da “Avrupa Birliği Konutu Ekonominin Merkezine Alıyor” başlığıyla konunun artık yalnız sosyal politika değil, ekonomik altyapı meselesi haline geldiğini yazdım.
İspanya bize ne anlatıyor?
İspanya bu soruya bakmak için ilginç bir örnek. Avrupa Komisyonu’nun 2026 İspanya raporuna göre ülkede sosyal amaçlı konut stoku toplam konut stokunun yaklaşık yüzde 1,5-1,7’si düzeyinde. AB ortalaması ise yüzde 6-7 civarında. 2024 yılında verilen yaklaşık 127 bin 500 yapı ruhsatı, 2008’den sonraki en yüksek rakama ulaşmasına rağmen mevcut ihtiyacın gerisinde kaldı. AB Konseyi’nin paylaştığı verilerde ortalama ücretin kiraya giden kısmı Barcelona ve Madrid’de t’e kadar çıkıyor.
Bir tarafta büyüyen nüfus, yeni haneler ve belirli kentlerde yoğunlaşan talep var. Diğer tarafta yeterince hızlı büyümeyen konut arzı ve oldukça sınırlı bir sosyal kiralık konut stoku. Türkiye açısından da çok yabancı olmadığımız bir tablo bu.
Avrupa şimdi erişilebilirliği ölçüyor
Eylül ayında Avrupa Komisyonu Affordable Housing Act önerisini açıkladı. Yeni yaklaşımda dikkatimi çeken konulardan biri, “housing stress”, yani konut baskısının yüksek olduğu bölgelerin ortak göstergeler........
