menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Güvenli limanın değişen doğası: Savaş paradoksu

26 0
04.07.2026

Ekonomist – Bankacı UĞUR GÜNDÜZ

Piyasalarda şu an tam anlamıyla ezber bozan, finans literatürüne "savaş paradoksu" olarak geçebilecek çok katmanlı bir süreç yaşıyoruz. Finans kitaplarında yazan "Savaşta güvenli liman (altın) yükselir, barışta risk iştahı artar" teorisi bu kez ters yüz oldu. Arka plandaki ana aktörlerin (Fed ve Merkez Bankaları) hamleleriyle ve bu işin mekanizmasıyla konuyu açalım.

Enflasyon şoku: İran sa­vaşı başladığında piya­sa bunu bir "jeopolitik korku" fiyatlamasından ziyade, anında bir enflasyon şoku ola­rak okudu. Çatışmalarla birlikte Hürmüz Boğazı'nın kısmen ka­panması petrol fiyatlarını fırlattı. Enerji maliyetlerinin fırlaması, küresel çapta disenflasyon (enf­lasyonun Edüşüş trendi) beklen­tilerini baltaladı ve enflasyonu yeniden körükledi.

FED'in U-dönüşü: Normalde 2026'nın ikinci yarısında faiz in­dirimleri beklenirken, bu enerji kaynaklı enflasyon dalgası karşı­sında Fed (özellikle şahin tonuy­la bilinen yeni yönetim algısıyla) tamamen vites değiştirdi. Piya­sada faiz indirim beklentileri si­lindiği gibi, "Eylül'de yeni bir faiz artışı" ihtimali yüzde 67'lere ka­dar tırmandı.

Fırsat maliyeti ve dolar endeksi (DXY): Faizlerin yük­sek kalacağı, hatta artacağı bir senaryoda ABD tahvil faizle­ri hızla yükseldi. Altın ve gümüş faiz getirmeyen varlıklar olduğu için, yüksek reel faiz ortamında "fırsat maliyeti" artar. Yatırım­cılar altını satıp hem güvenli li­man olan hem de yüksek faiz ge­tiren ABD doları ve tahvilleri­ne geçti. Dolar endeksi son 13 ayın zirvesine çıktı.

Merkez bankalarının liki­dite ihtiyacı: Savaş dönemin­de küresel yatırımcılar gelişmek­te olan ülkelerden sermayelerini çekip dolara dönmek isteyince, birçok merkez bankası piyasa­daki dolar talebini karşılamak ve yerel para birimlerini koru­mak için rezervlerindeki altınla­rı satıp likidite yaratmak zorunda kaldı. Bu da piyasaya ciddi bir ha­zır altın arzı yığdı.

Barış duyumları gelince neden çakılma devam........

© Dünya