Süper Star
1980 Ajda Pekkan Eurovision şarkısı ‘Petr’ Oil’ popülerliğini yitirmediğini gösterdi. Yeşil ekonomi, fosil yakıtlar, Paris İklim Anlaşması, elektrikli otomobil, yenilenebilir enerji derken “Aman petrol ben hala süper starım” dedi.
1979 İran Devrimi enerji krizine yol açmıştı. O dönemde dünyanın %7’sine sahip olan İran’ın üretimi, Ocak 1979’da günlük 4.8 milyon varil düşünce varil fiyatı 9.5 dolardan 1 yılda 2 katına çıkarken, ABD enflasyonu 1979 sonunda ortalama .35, yılsonu .30, federal (politika) faiz oranı idi.
24 Eylül 2024 ‘Volcker Adımı’ yazımda var: bütün ümitleri tükenen FOMC’yi son bir şey denemek için Volcker ikna etmiş, hazine bakanını önden bilgilendirmiş (Fed bağımsızken hem de) ve bizde ana akımın bilim dışı olarak iddia ettiği bu negatif reel faiz oranını muhtemelen fark edip ertesi yıl şok faiz arttırmıştı. Oysa enflasyonu düşüren Meksika ve Kanada petrol kuyularının devreye girmesiydi.
Bernanke (vd. 2004) o yıllara dair politika faizinin etkisiz eleman olduğunu, arz ve enerji şoklarında işe yaramayacağını yazmışlardı. Ana akım duymasın, Volcker ve FOMC, heterodoks iktisadın alt başlığı deneysel iktisatla vardığı bu sonucu dünyaya ortodoks para politikası başarısı diye sunmuş oldu.
Fed’in enflasyonun altında politika faizi olan tek yıl 1979 değildi. Smithsonian, Yom Kippur ve enerji şoklarının yaşandığı 70’li yıllarda, 2000 krizi sonrası 2005’e........
