“Bana çocukken Babil’i anlattılar,

taş değil, kitap yığdılar dediler.

Altıgen odalar, bitmeyen bir Akdeniz gibi,

Doğu batıya, batı doğuya karışıyor orada.

Ben oraya doğudan geldim,

dilimi cebimde getirdim.”

Arjantinli yazar ve kütüphaneci Jorge Luis Borges, 1941’de yazdığı Babil Kütüphanesi adlı kısa öyküde, yeryüzünde var olan tüm kitapları içeren bir kütüphaneden söz etmektedir.

Bir yanda kitapların ana yurdu sonsuz bir kütüphane hikayesi öte yanda 20 milyar dolarlık büyük fon krizi, ve borsada eriyen milyarlarca dolarlık piyasa değeri. 455 binden fazla vatandaşın parasından bahsediyoruz. Bu da yaklaşık 2 milyon insanın direkt bu olaydan mağdur olduğunu gösteriyor…

Geçen ayın gündemi oldukça yoğundu, bu durum en kapsamlı ve dikkat çekici bültenlerinden biri haline getirdi. En çok vergi dünyasında neler konuşuldu neler tartışıldı ?

Başlayalım isterseniz…

1.Şirketler ve Ortaklar Borç -Alacak İlişkileri Vergi Sisteminin Bitmeyen Sorunsalı…

Ortak şirketten borçlanınca şirketin içi boşaltılma şüphesi taşır. Peki ortak şirkete borç verince sorun nedir? Olmaz mı? O da belli koşullarda ciddi bir inceleme riski taşır.

Ortağın şirkete borç vermesi yasaldır ama basit bir borç değildir.

TTK’ya göre ortak şirkete borç verebilir. Muhasebede kısa vadeli ise 331, uzun vadeli ise 431 Ortaklara Borçlar hesabında izlenir. Bu, sermaye tamamlama fonundan farklıdır  o geri alınmamak üzere konur.

En Büyük Risk: Örtülü Sermaye – KVK Madde 12

Ortak ve ilişkili kişilerden alınan toplam borç, şirketin dönem başı öz sermayesinin 3 katını aşamaz.

Aşarsa: Aşan kısma ait faiz ve kur farkı Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olur, vergiden düşülemez. O faiz, ortağa dağıtılmış kar payı sayılır ve stopaja tabi olur.

İkinci Risk: Transfer Fiyatlandırması – KVK Madde 13

Ortak, şirkete faizsiz borç veremez. Faiz, banka kredileri gibi emsal piyasa oranına uygun olmak zorundadır.

Faizsiz verilirse: Vergi idaresi emsal faiz hesaplar, hem şirkete hem ortağa gelir/kurumlar vergisi ve KDV tarhiyatı yapar. 

Faiz Gelirinin Vergilenmesi 

Şirket faiz ödediğinde: Ortak gerçek kişi ise: Faiz, Menkul Sermaye İradıdır. Yıllık beyan sınırını aşarsa Gelir Vergisi Beyannamesi ile beyan edilir.

Ortak tüzel kişi ise: Faiz faturası kesilir, ticari kazanca eklenir, KDV hesaplanması zorunludur.

Diğer Kritik Riskler; Kur Farkı: Borç döviz ise ve örtülü sermaye sınırını aşıyorsa, kur farkı gideri de KKEG olur.

Tefecilik / İzinsiz İkrazat: Borç verme sürekli ve kazanç amaçlı bir işe dönüşürse TCK kapsamında tefecilik sayılabilir. Borcun arızi ve geçici olduğu sözleşmeyle netleşmeli.

İflasta Sıra Kaybı: İflas halinde ortağın alacağı, bankalar ve tedarikçilerden sonra ödenir. Geri alma riski yüksektir.

Kredi Skoru: Bilançoda yüksek 331/431 bakiyesi, bankalar nezdinde mali yapı zayıflığı olarak görülür.

Çözüm Yolu: Borç Yerine Sermaye

Riskleri bitirmenin en güvenli yolu borç yerine sermaye koymaktır.

Sermaye Artırımı: Vergi riski doğurmaz, yapıyı güçlendirir, nakdi sermaye faizi indiriminden yararlanılır.

Sermaye Tamamlama Fonu – TTK 376: Şirket zarar edip sermaye kaybına uğradıysa;

○Genel Kurul kararı VARSA: TTK 376 atfıyla alınan karar ve 529 Diğer Sermaye Yedekleri hesabına kayıt ile para vergiye tabi gelir sayılmaz.

○Genel Kurul kararı YOKSA: Karşılıksız hibe sayılır, şirket % Kurumlar Vergisi öder.

Bu nedenle nasıl yapmalı?

1.Mutlaka yazılı borç sözleşmesi yapın.

2.Emsal faiz uygulayın ve faturalandırın.

3.Borç tutarını dönem başı özsermayenin 3 katını aşmayacak şekilde tutun, aşacaksa sermaye artırımı veya TTK 376 fonunu tercih edin.

Peki her zaman karşılaştığımız tersi durumu da yeri gelmişken değerlendirelim:

Ortağın şirketten para çekmesi, şirkete borç vermesinden çok daha risklidir.

Çekilen para 131 Ortaklardan Alacaklar hesabına yazılır. TTK 358’e göre ortağın şirkete borçlanması yasaktır. Sadece şirket kar etmiş ve ortağın vadesi geçmiş bir alacağı yoksa istisna vardır.

Vergisel Sonuç – 3 Otomatik Ceza:

1.Adat Faizi – KVK Madde 13 – Örtülü Kazanç

Şirket ortağına faizsiz para veremez. Vermiş gibi sayılır. Vergi idaresi re’sen emsal faiz hesaplar.

Hesaplanan faiz kadar şirket adına gelir KDV tarh edilir. Üzerine vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi gelir.

2.Kar Payı Sayılır – Stopaj

Adat faizi dahil çekilen para, dönem sonunda dağıtılmış kar payı sayılır. Şirket  Kar Payı Stopajı ödemek zorunda kalır. Ortak gerçek kişi ise bu geliri beyan eder.

3.Kasa Affı / TTK Sorumluluğu

Yıl sonunda 131 hesap bakiyesi yüksekse:

Bankalar kredi vermez, bilanço bozuk görünür. Bağımsız denetimde şartlı görüş gelir. TTK 358’e aykırılıktan yönetim kurulu sorumlu olur.

Özetle Sonuç: Ortak 100 TL çektiğinde şirket yaklaşık 20 TL KDV, Kurumlar Vergisi, 10 TL stopaj, ceza ve faiz yükü ile karşılaşır. O zaman Maliye tamamını Kar Payı Avansı / Örtülü Kazanç Dağıtımı sayar..

Peki günün sonunda herkese para lazım nasıl yapmalı? Borç Alma, Şunları Yap:

1.Kar Dağıtım Kararı: Genel kurul kararı ile resmi kar dağıt.

2.Huzur Hakkı / Maaş: Ortağa yönetim kurulu ücreti veya maaş bağla.

3.Sermaye Azaltımı: Usulüne uygun sermaye azaltımı yap.

Çözüm: Şirketten elden para çekme, kasadan resmi karar olmadan para alma…

2.İmalatçılar için 2027’de Yüzde 12,5 Oranlı Kurumlar Vergisine Hazırlıklar Hangi Aşamada?

7582 sayılı Kanun gereğince 2027 yılından itibaren imalatçı kurumların üretimden elde ettikleri kazançlara ,5 oranında kurumlar vergisi uygulanacak olup, bu vergi avantajından sorunsuz yararlanabilmek adına 2026 yılı sonuna kadar işletmelerin belge, üretim, kapasite raporu, NACE kodu ve muhasebe altyapılarını tam uyumlu hale getirmesi şarttır.

Yalnızca Sanayi Sicil Belgesi sahibi olmak........

© Bodrum Gündem