menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

“Özel alan” yanılsaması: Erkek şiddeti neden kamusal bir sorun?

9 5
previous day

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yayımladığı “Şiddet, Dayanışma ve Yeniden İnşa Süreçleri” başlıklı rapor, kadına yönelik şiddetin bireysel ve münferit hikâyelere indirgenemeyecek kadar yaygın ve yapısal bir sorun olduğunu ortaya koyuyor.

Rapora katkı sunan Dr. Ayşe Kaşıkırık, saha verilerinin şiddetin kadınların hayatının tam ortasında, çoğunlukla yakın ilişkiler içinde üretildiğini açık biçimde gösterdiğini vurguluyor.

Türkiye’de kadına yönelik şiddet uzun yıllardır “özel alan” içinde tanımlanan, aile mahremiyeti gerekçesiyle kamusal müdahalenin sınırlandırıldığı bir mesele olarak ele alınıyor.

Oysa yerel yönetimlerin sahadan elde ettiği veriler, bu yaklaşımın gerçekliği örtbas ettiğini gözler önüne seriyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan ve kadın sığınmaevlerinde yürütülen çalışmalara dayanan “Şiddet, Dayanışma ve Yeniden İnşa Süreçleri” raporu, bu açıdan önemli bir boşluğu dolduruyor.

Rapora katkı sunan sosyolog Dr. Ayşe Kaşıkırık, çalışmanın temel amacının kadına yönelik şiddeti bireysel vakalar üzerinden değil, yapısal eşitsizlikler bağlamında ele almak olduğunu belirtiyor.

“Bu rapor bize şunu açıkça gösteriyor: Şiddet, kadınların hayatlarının marjinal bir anında değil; tam tersine hayatlarını sürdürmeye çalıştıkları, çalıştıkları, çocuk baktıkları, ekonomik sorumluluk üstlendikleri bir dönemde karşılarına çıkıyor. Dolayısıyla bu mesele bireysel değil, son derece politik ve toplumsal bir sorun.”

Raporda yer alan yaş profili verileri, kadın sığınaklarında kalan kadınların büyük çoğunluğunun çalışma çağında olduğunu ortaya koyuyor. Bu yaş grubu aynı zamanda bakım yükünün ve ekonomik sorumlulukların en yoğun olduğu dönemlere işaret ediyor.

Dr. Ayşe Kaşıkırık, bu verilerin önemli bir yanlışı düzelttiğini söylüyor:

Kadına yönelik şiddet çoğu zaman ‘istisnai’ ya da ‘uç’ durumlar üzerinden konuşuluyor. Oysa saha bize şunu söylüyor: Şiddet, kadınların yaşamlarını ayakta tutmaya çalıştıkları bir evrede ortaya çıkıyor. Bu da bize şiddetin bireysel bir kriz değil, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bir sonucu olduğunu gösteriyor.”

Rapora göre kadın sığınaklarına başvuran kadınların önemli bir kısmı evli ya da resmi birliktelik içinde. Bunun yanında boşanmış ya da ayrı yaşayan kadınlar da yer alıyor. Ancak tablo değişmiyor: Şiddet büyük ölçüde yakın ilişkiler içindegerçekleşiyor.

Kaşıkırık, bu durumu şöyle değerlendiriyor:

“Görüşmeler, kadına yönelik şiddetin büyük ölçüde aile içinde ve yakın ilişkilerde üretildiğini ortaya koyuyor. Bu nedenle ‘özel alan’ söylemi son derece sorunlu. Aile, kadınlar için çoğu zaman en güvensiz mekânlardan biri haline gelebiliyor.”

Raporda dikkat çeken bir diğer başlık ise kadınların önemli bir bölümünün çocuklarıyla birlikte sığınaklarda kalması. Bu durum, sunulan hizmetlerin yalnızca kadına odaklanmasının yeterli olmadığını ortaya koyuyor.

“Kadınların deneyimi çoğu zaman çocuklarıyla birlikte şekilleniyor. Şiddet yalnızca kadına yönelmiyor; çocuklar da bu sürecin doğrudan ya da dolaylı mağduru oluyor. Bu nedenle sığınakların hizmetlerinin anne–çocuk birlikteliğini merkeze alan bir anlayışla yürütülmesi hayati,” diyor Kaşıkırık.

5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında belediyelerin kadınlara yönelik koruyucu ve destekleyici hizmet sunma yükümlülüğü bulunduğunu hatırlatan rapor, İBB Kadın Sığınmaevi modelini yalnızca barınma alanı olarak değil, kurumsal bir güçlenme mekanizması olarak tanımlıyor.

Dr. Ayşe Kaşıkırık bu yaklaşımın önemini şöyle açıklıyor:

“Kadın Konukevleri sadece güvenli bir çatı sağlamaz. Aynı zamanda psikososyal destek, hukuki yönlendirme ve izleme süreçleriyle kadınların yeniden yaşam kurabilmeleri için kritik bir eşik oluşturur.”

Rapora göre kadınların en sık maruz kaldığı şiddet türleri psikolojik ve fiziksel şiddet olurken, ekonomik şiddet de yaygın biçimde görülüyor. Birçok kadının aynı anda birden fazla şiddet türüne maruz kalması ise şiddetin sürekliliğine işaret ediyor.

“Şiddet çoğu zaman tek bir olay değil; bir döngü. Psikolojik, fiziksel ve ekonomik şiddet iç içe geçiyor. Bu nedenle müdahalelerin de parçalı değil, bütüncül olması gerekiyor,” diyor Kaşıkırık.

Raporda kadınların eğitim düzeylerinin oldukça farklılaştığına dikkat çekiliyor. Bu veri, şiddetin yalnızca belirli bir sosyo-ekonomik gruba özgü olduğu yönündeki yaygın algıyı da çürütüyor.

Kaşıkırık’a göre bu durum oldukça net bir gerçeğe işaret ediyor:

“Eğitim düzeyi arttıkça şiddetin ortadan kalkacağı yönündeki düşünce ne yazık ki doğru değil. Şiddet, esas olarak cinsiyet eşitsizliğinden beslenen yapısal bir sorun.”

Raporda yer alan görüşmeler, psikososyal desteklerin kadınların yaşadıkları şiddeti kişisel bir başarısızlık olarak görmelerini engellediğini ortaya koyuyor. Grup çalışmaları ve dayanışma ortamları ise kadınların yalnız olmadıklarını fark etmelerini sağlıyor.

“Kadınlar benzer deneyimleri paylaştıkça, yaşadıklarının bireysel değil, sistematik bir sorun olduğunu görüyor. Bu farkındalık güçlenmenin en önemli adımı,” diyor Kaşıkırık.

Kadın Konukevi deneyiminin kadınların özgüvenini ve gelecek planlarını doğrudan etkilediğini vurgulayan rapor, bu süreci bir “yeniden inşa” dönemi olarak tanımlıyor.

“Kadınların zamanla karar alma süreçlerine daha aktif katıldığını, kendilerini daha net ifade edebildiklerini ve gelecek planlarını daha güçlü kurabildiklerini görüyoruz. Bu, sığınak deneyiminin en dönüştürücü yönü,” diyor Kaşıkırık.

Rapora göre kadına yönelik şiddetle mücadele, ancak kamusal, sürekli ve eşitlikçi politikalarla mümkün. Yerel yönetimlerin rolü, geçici çözümler üretmenin ötesinde, kurumsal ve sürdürülebilir mekanizmalar oluşturmak.

Dr. Ayşe Kaşıkırık bu noktada şu uyarıyı yapıyor:

“Kadına yönelik şiddetle mücadele bir proje meselesi değil, bir kamu politikası meselesidir. Yerel yönetimler bu alanda yalnızca hizmet sunan değil, eşitlikçi politikalar üreten aktörler olmak zorundadır.”

(EMK)

Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde öğretim görevlisi olan Ceren Damar Şenel’i, üniversitede öldüren Hasan İsmail Hikmet’in avukatı Vahit Bıçak’a yeniden 1 yıl 8 ay hapis cezası verildi.

BirGün'den İsmail Ari'nin haberine göre, Ceren Damar Şenel, 2 Ocak 2019 tarihinde fakültedeki odasında, kopya çekerken yakaladığı öğrencisi Hasan İsmail Hikmet tarafından önce tabancayla vurulmuş, ardından bıçaklanarak öldürülmüştü. Cinayet davası sırasında sanığın avukatı Vahit Bıçak’ın, Şenel’e yönelik ifadeleri kamuoyunda büyük tepki toplamıştı.

Bu süreçte Vahit Bıçak, kendisine sosyal medyada tepki gösteren İsmail Çolak hakkında suç duyurusunda bulundu. Ankara Gölbaşı Cumhuriyet Savcılığı tarafından Çolak hakkında “hakaret” suçlamasıyla iddianame hazırlandı. Avukat Bıçak, söz konusu iddianameyi kendi sosyal medya hesabından paylaştı.

Bunun üzerine İsmail Çolak’ın şikâyetiyle Vahit Bıçak hakkında “kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirmek ve yaymak” suçundan dava açıldı.

Ankara Gölbaşı 2’nci Asliye Ceza Mahkemesi’nde görülen davada, Bıçak’ın Çolak’a ait kimlik bilgilerini sosyal medyada açık şekilde paylaştığı tespit edildi. Mahkeme, sanık hakkında 2 yıl hapis cezasına hükmetti; ceza iyi hâl indirimi uygulanarak 1 yıl 8 aya düşürüldü ve hükmün açıklanması geri bırakıldı.

Vahit Bıçak, bu kararı Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı. AYM, “adil yargılanma hakkının ihlal edildiği” gerekçesiyle ihlal kararı verdi. Bunun ardından dosya yeniden Ankara Gölbaşı 2’nci Asliye Ceza Mahkemesi’nde ele alındı.

Mahkeme, 18 Aralık 2025'teki yapılan yeniden yargılama sonucunda önceki kararında bir hata bulunmadığını belirterek, Vahit Bıçak hakkında verilen 1 yıl 8 ay hapis cezasını yeniden onadı.

(EMK)

Aralık'ta basına yansıyan erkek şiddeti, kadın cinayetleri, çocuğa yönelik şiddet, cinayete teşebbüs, taciz, cinsel şiddet, tecavüz ve yaralama vakalarının gün gün tam listesi.

bianet'in yerel ve ulusal gazetelerden, haber sitelerinden ve ajanslardan derlediği haberlere göre; erkekler Aralık'ta en az 27 kadını ve dört çocuğu öldürdü.

Erkekler, en az 51 kadına şiddet uyguladı. Aralarında oğlanların da olduğu 59 çocuğu istismar eden erkekler, en az dokuz kadını taciz etti.

Erkek Şiddeti Veritabanı, Avrupa Birliği tarafından eş finanse edilen ve Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği (CEİD) tarafından yürütülen ‘Türkiye’de Katılımcı Demokrasinin Güçlendirilmesi: Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin İzlenmesi Projesi Faz III LOT I’ kapsamında hayata geçirildi.

Veritabanına https://erkeksiddeti.org/adresinden ulaşabilirsiniz.

1 Aralık

Şüpheli Ölüm

Samsun’da Z.U. (20) isimli kadın, amcasına ait evin 4’üncü katındaki mutfak penceresinden atladı. Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan kadın öldü. Soruşturma başlatıldı. Olayla bağlantılı olarak erkek kardeşi S.U. isimli oğlan çocuğu ile amcasının oğlu T.U. (25) gözaltına alındı. İfadesi alınıp serbest bırakılan amca E.U. (50) ve karısı C.U. (47) isimli kadın da gözaltına alındı.

Muğla’da Neslinur T. (18) isimli kadın ve iki kardeşi zehirlenme şüphesiyle hastaneye kaldırıldı. Kadın kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti. Soruşturma başlatıldı. Evde siyanür tespit edildi.

Şüpheli Çocuk Ölümü

Konya’da kayıp olarak aranan Berk İ. (15) isimli oğlan çocuğu, dağlık alanda av tüfeğiyle vurulmuş olarak ölü bulundu. Soruşturma başlatıldı.

Şiddet / Yaralama

İstanbul’da M.E. isimli erkek, tartıştığı karısı H.E. (55) isimli kadını darp etti. Erkek, evin kapısını kilitleyerek kaçtı. Kalçası kırılan kadın hastaneye kaldırıldı. Erkek gözaltına alındı. Soruşturma başlatıldı.

Karaman’da B.S. isimli erkek, sosyal medyada canlı yayın sırasında yanındaki N.K. isimli kadını darp etti, hakarette bulundu. Erkek gözaltına alındı. Soruşturma başlatıldı.

Diyarbakır’da bir erkek, karısıyla tartıştıktan sonra evi ateşe verdi. Yangını söndürmeye çalışan kadın yaralandı. Soruşturma başlatıldı.

Seks İşçiliğine Zorlama

Hatay’da A.K. isimli erkek, masaj salonunda yabancı uyruklu 9 kadını seks işçiliğine zorladı. A.K. gözaltına alındıktan sonra adli kontrolle serbest bırakıldı.

2 Aralık

Şüpheli Ölüm

Muğla’da piyanist Yeşim G. (59) isimli kadın, evinde ölü bulundu. Soruşturma başlatıldı.

Mardin’de İrem C. (30) isimli kadın, 10. kattaki evinin balkonundan düşerek öldü. Soruşturma başlatıldı.

Antalya’da Suzan D. (74) isimli kadın, 8. kattaki evinin balkonundan düşerek öldü. Soruşturma başlatıldı.

Aydın’da Elif A. (80) isimli kadın, evinin bahçesinde ağaca asılı olarak ölü bulundu. Soruşturma başlatıldı.

Şiddet / Yaralama

İstanbul’da emekli askeri hâkim M.T.S. (75) isimli erkek, tartıştığı kızı savcı A.M.S. (39) isimli kadını evinde darp etti. Kadın şikayetçi oldu. Erkek gözaltına alındı. Soruşturma başlatıldı.

Taciz

İstanbul’da bir erkek, bir kadını metrobüste taciz etti. Kadının şikayetçi olması üzerine görevliler müdahale etti. Olay çevredekiler tarafından kaydedildi.

Çocuk İstismarı

Isparta’da bilişim öğretmeni İ.K. isimli erkek, bir öğrenciyi istismar etti. Çocuk şikayetçi oldu. Soruşturma başlatıldı.

Seks İşçiliğine Zorlama

Diyarbakır’da 25 kişi, 28 kadını seks işçiliğine zorladı. Şahıslar tutuklandı.

Sakarya’da T.T., O.Ç. ve S.G. isimli 3 taksici, O.Ç.’nin sevgilisi D.K. (27) isimli kadını seks işçiliğine zorladı. Kadın şikayetçi oldu. Gözaltına alınan 2 taksici tutuklanırken, S.G. adli kontrolle serbest kaldı.

Tunceli’de bir kadın, seks işçiliğine zorlandığını belirterek suç duyurusunda bulundu. Kadın, Ö.A., K.D., Ç.Ç., S.Y., C.T., Z.Y. ve O. isimli kişilerden şikayetçi oldu.

3 Aralık

Cinayet

Antep’te hakkında uzaklaştırma kararı bulunan İ.H.C. (28) isimli erkek, tartıştığı eski karısı Şerife Gelmeli (32) isimli kadını evinde bıçakla öldürdü. Kaçan erkek gözaltı sonrası tutuklandı. Soruşturma başlatıldı.

Mersin’de M.T. (25) isimli erkek, komşusu Remziye Kaya (50) isimli kadını ve oğlu Mazlum Kaya’yı (26) tabancayla evlerinde öldürdü. Daha sonra bir işletmenin sahibi olan Ahmet Turgut isimli erkeği de tabancayla öldüren erkek, polis ekipleri tarafından vurularak yakalandı, tutuklandı. Soruşturma başlatıldı.

Şüpheli Ölüm

Malatya’da Halime D. (61) isimli kadın, evinde ölü bulundu. Soruşturma başlatıldı.

Şüpheli Çocuk Ölümü

Şırnak’ta Ahmet E. (12) isimli oğlan çocuğu, düştüğü nehirde akıntıya kapılarak öldü. Soruşturma başlatıldı.

Diyarbakır’da Muhammed T. (16) isimli oğlan çocuğu, 11. kattaki balkondan düşerek öldü. Soruşturma başlatıldı.

Şiddet / Yaralama

İzmir’de bir erkek, bir kadını ormanlık alanda darp etti. Olay çevredekiler tarafından görüntülendi. Soruşturma başlatıldı.

Taciz

Muğla’da belediyede şube müdürü olarak çalışan bir erkek, 2 kadın çalışanı taciz etti. Kadınlar şikayetçi oldu. Erkek görevinden alındı. Soruşturma başlatıldı.

Kütahya’da siyasi bir partide görev alan Z.Ç. isimli kadın, parti üyeleri tarafından taciz edildiğini söyleyerek şikayetçi oldu.

4 Aralık

Şüpheli Ölüm

Edirne’de üniversitenin tıp fakültesinde görev alan Avukat Selda Ö.İ. (35) isimli kadın, iş yeri penceresinden düşerek yaralandı. Hastaneye kaldırılan kadın öldü. Soruşturma başlatıldı.

Şiddet / Yaralama

Adana’da İ.S. isimli erkek, tartıştığı komşuları N.P. (61) isimli kadını ve oğlu F.P.’yi (20) bıçakla yaraladı. Kadının kocası N.P.’yi (61) darp etti. Aile, darp raporu alarak şikayetçi oldu. Daha önceden de benzer bir olay yaşandığı ve ailenin erkek hakkında şikayetçi olduğu bildirildi.

Edirne’de S.D. isimli erkek, beraber yaşadığı N.P. isimli kadını darp etti. Kadın şikayetçi oldu.

5 Aralık

Cinayet

Kırıkkale’de Y.E. isimli erkek, avukatlık bürosunda oğlunun boşanma aşamasında olduğu karısı Eser E. isimli kadını ve kadının kız kardeşi Nilgün Geçer’i tabancayla öldürdü. Kaçan erkek gözaltına alındı, tutuklandı. Soruşturma başlatıldı.

Şüpheli Ölüm

İstanbul’da Z.Y. (25) isimli kadın, evinde tabancayla vurulmuş olarak ölü bulundu. Soruşturma başlatıldı.

Diyarbakır’da Özge S. (30) isimli kadın, evinde ölü bulundu. Soruşturma başlatıldı.

Van’da Seher T. (19) isimli kadın, evinde ölü bulundu. Soruşturma başlatıldı.

Kayseri’de C.C. isimli kadın, 8. kattan düşerek öldü. Soruşturma başlatıldı.

Şiddet / Yaralama

İstanbul’da T.T. isimli erkek, trafikte tartıştığı kadın sürücü E.S. isimli kadına hakaret etti, aracına zarar verdi. Sosyal medyadan paylaşılan görüntüler üzerine erkek gözaltına alındı. Soruşturma başlatıldı.

Çocuk İstismarı

Diyarbakır’da O.P. isimli erkek, H.Ö. (14) isimli kız çocuğunu istismar etti. Kız çocuğu şikayetçi oldu. Gözaltına alınan erkek serbest bırakıldı. Çocuğun ailesi, O.P.’nin serbest kalması üzerine tehdit edildiklerini bildirdi. O.P.’nin suç kaydı olduğu öğrenildi.

Ankara’da bir erkek, kardeşinin oğlunu (11) istismar etti. Komşuların ihbar etmesi üzerine engelli olan oğlan çocuğu devlet koruması altına alındı. Kaçan erkeği yakalamak için soruşturma başlatıldı.

6 Aralık

Cinayet

Hatay’da kayıp olarak aranan Meliha S. (61) isimli kadını, kocası B.S. (77) isimli erkeğin baltayla öldürdüğü ve banyoya gömdüğü ortaya çıktı. Erkek gözaltına alındı, tutuklandı. Soruşturma başlatıldı.

Şüpheli Ölüm

Edirne’de Gülafer T. (82) isimli kadın, evinde çıkan yangında hayatını kaybetti. Soruşturma başlatıldı.

Çorum’da Hafize Z. (80) isimli kadın, evinde ölü bulundu. Soruşturma başlatıldı.

Şiddet / Yaralama

Afyon’da G.K. isimli erkek, kardeşinin evine sığınan karısı C.K. isimli kadını darp etti. Güvenlik kameralarının kaydettiği olayda erkek gözaltına alındıktan sonra tutuklandı.

7 Aralık

Şüpheli Ölüm

Isparta’da Nurten B. isimli kadın, evinde ölü bulundu. Soruşturma başlatıldı.

İstanbul’da Angola vatandaşı Maria Bruyaba M. (40) isimli kadın, evinde ölü bulundu. Soruşturma başlatıldı.

Çanakkale’de kayıp olarak aranan Şefika A. (90) isimli kadın, hayvanların su içmesi için yapılmış bir havuzda ölü bulundu. Soruşturma devam ediyor.

Şiddet / Yaralama

Kütahya’da A.S. (59) isimli erkek, tartıştığı karısı S.S. (51) isimli kadını darp etti ve silahla tehdit etti. Oğulları A.S. (22) isimli erkek olaya müdahale ederek babasını darp etti. Kadın hastaneye kaldırıldı. Baba ve oğlu gözaltına alındı. Soruşturma başlatıldı.

Çocuğa Cinayeti

Hatay’da kayıp olarak aranan Suriye vatandaşı A.A. (10) isimli oğlan çocuğunu, dayısı M.E.’nin darp edip gömdüğü ortaya çıktı. Çocuk hastaneye kaldırıldı. Gözaltına alınan erkek tutuklandı. Soruşturma başlatıldı.

Tehdit

Kocaeli’de H.A. (30) isimli erkek, eski sevgilisi........

© Bianet