Λιτότητα, ακρίβεια, πληθωρισμός στο Ιράν. Φτώχεια, ανεργία, επισιτιστική κρίση στη Βενεζουέλα. Φταίει ο Μαδούρο και οι “μουλάδες”. Βολικό το αφήγημα που εξελίσσεται στα μέσα προπαγάνδας της Δύσης, αλλά συνειδητά αποκρύβεται η αιτία του οικονομικού στραγγαλισμού: Εξοντωτικά καθεστώτα κυρώσεων σε όσες χώρες δεν συντάσσονται με τις ΗΠΑ. Αν μια χώρα δεν παίρνει τις σωστές αποφάσεις για τις ΗΠΑ, αν τολμήσει να ακολουθήσει ανεξάρτητη πολιτική, αν αποφασίσει να εθνικοποιήσει τους πόρους της προς όφελος του λαού της, καταδικάζεται στη μέγγενη των κυρώσεων.

Το επιχείρημα της “οικονομικής αποτυχίας” της Βενεζουέλας, του Ιράν ή της Κούβας είναι τόσο πραγματικό, όσο πραγματικός είναι ο σεβασμός που δείχνει η αμερικανική κυβέρνηση στο Διεθνές Δίκαιο. Από την εικόνα αφαιρείται διαρκώς, σκόπιμα και συνειδητά το εγκληματικό καθεστώς κυρώσεων που χρησιμοποιείται ευρύτατα πλέον τα τελευταία χρόνια ως πολιτικό εργαλείο συμμόρφωσης, εκφοβισμού, ανατροπής των κυβερνήσεων που δεν υποτάσσονται στις ΗΠΑ.

Η παγκόσμια οικονομία και οι πολλαπλές αλληλεξαρτήσεις διαμορφώνουν σε περίπτωση κυρώσεων μια ασφυκτική συνθήκη για χώρες μικρού ή μεσαίου μεγέθους που οδηγούν αναπόφευκτα σε κοινωνική, οικονομική, ανθρωπιστική κρίση. Ρητός στόχος όσων επιβάλλουν κυρώσεις είναι να εκβιάσουν τον πληθυσμό να κάνει άλλες επιλογές, συμβατές με τον ευρωατλαντικό ιμπεριαλισμό. Η καταδίκη μιας χώρας σε οικονομική ασφυξία, σε επισιτιστική ανασφάλεια, ακόμα και σε έλλειψη βασικών φαρμάκων, προκαλεί αναπόφευκτα πολιτική δυσαρέσκεια. Στόχος του ιμπεριαλισμού είναι η επιβολή των συμφερόντων του, ξεκινώντας από κυρώσεις και δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων, συνδυάζοντάς τα με πολεμικές επιχειρήσεις, σαμποτάζ και δολιοφθορές (πχ Ιράν), με την επιδίωξη να αυξηθεί η κοινωνική δυσαρέσκεια.

Ο δυτικός καπιταλισμός κήρυττε (τουλάχιστον μέχρι τον Τραμπ) την “εξαγωγή δημοκρατίας”, αλλά σε όποιες χώρες διαφωνούσαν έβαζε το πιστόλι των οικονομικών κυρώσεων στον κρόταφο, συχνά συνδυασμένο με πραγματικά πυρά και πολύνεκρες στρατιωτικές επεμβάσεις.

Πραγματικά, ωραία αντίληψη για τη δημοκρατία έχει ο δυτικός καπιταλισμός. Πώς μπορεί να αποφασίσει ελεύθερα μια κοινωνία την κυβέρνηση που θέλει, όταν μια “λάθος” κατά τον ιμπεριαλισμό κυβέρνηση, θα προκαλέσει αμερικανικές κυρώσεις οι οποίες με τη σειρά τους θα φέρουν την οικονομική εξόντωση της χώρας; Μπορεί να υπάρχει ελεύθερη δημοκρατική επιλογή όταν κάθε μη αρεστή στις ΗΠΑ πολιτική οδηγεί σε οικονομικό και κοινωνικό θάνατο;

Όποιος ισχυριστεί ότι οι κυρώσεις δεν υπακούουν σε σκοπιμότητες αλλά σε αξίες, θα έρθει αντιμέτωπος με το ερώτημα γιατί δεν έχουν επιβληθεί κυρώσεις στο εγκληματικότερο κράτος των τελευταίων δεκαετιών, το κράτος του Ισραήλ, το οποίο διεξάγει συστηματικά γενοκτονία και εθνοκάθαρση ενάντια στο λαό της Παλαιστίνης, έχει παραβιάσει κάθε γράμμα από το Διεθνές Δίκαιο, έχει γράψει στα παλαιότερα των υποδημάτων του τον ΟΗΕ, έχει αρνηθεί τον έλεγχο για το κρυφό πυρηνικό του οπλοστάσιο και όχι απλά δεν επιβάλλονται κυρώσεις εναντίον του, αλλά δεν συζητιούνται καν.

“Οι κυρώσεις αφορούν το καθεστώς και όχι τον λαό” θα ισχυριστούν χωρίς αιδώ οι απολογητές του δυτικού καπιταλισμού. Μελέτες σαν αυτή που αναδημοσιεύουμε διαλύουν τον ισχυρισμό αυτό, καθώς πέρα από την εμπειρική πραγματικότητα που μπορεί κανείς να διαπιστώσει, η επιστημονική ανάλυση των επιπτώσεων των κυρώσεων δείχνει ότι το βασικό θύμα – και ας μην γελιόμαστε – ο εξαρχής στόχος των κυρώσεων της “πολιτισμένης Δύσης” είναι ο λαός και μάλιστα τα φτωχότερα στρώματά του.

Η σημασία των κυρώσεων ως όργανο πολιτικής συμμόρφωσης δεν έχει αναδειχθεί όσο πρέπει. Για την ακρίβεια, στη Δύση αποκρύβεται ότι λαοί των οποίων οι κυβερνήσεις δεν είναι υποτελείς των ΗΠΑ τιμωρούνται με τέτοιο τρόπο που η επιβίωση γίνεται δυσβάσταχτη, ειδικά στο βαθμό που δεν υπάρχει συγκροτημένο αντίπαλο δέος στον δυτικό ιμπεριαλισμό, τέτοιο που να διασφαλίζει ότι μια χώρα που επιλέγει έναν ανεξάρτητο δρόμο, μπορεί να επιβιώνει.

Σχετικά με αυτό ακριβώς το ζήτημα των κυρώσεων, ακολουθεί η μετάφραση αποσπασμάτων της μελέτης του Francisco R. Rodríguez από το διεθνές Κέντρο Ερευνών Center for Economic and Policy Research σχετικά με την πολιτική των κυρώσεων και τα αποτελέσματα που παράγει. Τα αποσπάσματα είναι από την Περίληψη. Ολόκληρη την πολυσέλιδη μελέτη με όλες τις πηγές, τα στοιχεία και αναλυτικά διαγράμματα, ειδικά για την περίπτωση του Ιράν, μπορείτε να τη δείτε εδώ: The Human Consequences of Economic Sanctions.

Η μελέτη αυτή είναι σημαντική καθώς αυτές τις μέρες εξελίχθηκαν δύο παράλληλες επιχειρήσεις ανατροπής μη φιλικών καθεστώτων προς τις ΗΠΑ (Βενεζουέλα και Ιράν). Οι δύο χώρες περιφέρονται στη δημόσια συζήτηση ως παράδειγμα “αποτυχημένων”, “καθυστερημένων”, “αντιδημοκρατικών” κλπ καθεστώτων, την ώρα που επί χρόνια αντιμετωπίζουν τον προσχηματικό και εγκληματικό στραγγαλισμό από τη μεριά των ΗΠΑ και της ΕΕ, σε βαθμό που έχει κατά καιρούς προκαλέσει έλλειψη τροφίμων και φαρμάκων, μείωση του προσδόκιμου ζωής, ανεργία, πληθωρισμό, δέσμευση εθνικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό κλπ. Ακολουθούν αποσπάσματα του εγγράφου.

Εισαγωγή

Το παρόν έγγραφο παρέχει μια ολοκληρωμένη επισκόπηση και αξιολόγηση της βιβλιογραφίας σχετικά με τις επιπτώσεις των οικονομικών κυρώσεων στο βιοτικό επίπεδο των χωρών-στόχων. Εντοπίσαμε 32 μελέτες που εφαρμόζουν ποσοτικές οικονομετρικές μεθόδους και μεθόδους βαθμονόμησης σε διακρατικά και εθνικά δεδομένα, προκειμένου να αξιολογήσουν τον αντίκτυπο των οικονομικών κυρώσεων σε δείκτες ανθρώπινης και οικονομικής ανάπτυξης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Από αυτές, 30 μελέτες διαπιστώνουν ότι οι κυρώσεις έχουν αρνητικές επιπτώσεις σε αποτελέσματα που αφορούν από το κατά κεφαλήν εισόδημα έως τη φτώχεια, την ανισότητα, τη θνησιμότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Παρέχουμε επίσης σε βάθος αναλύσεις τριών περιπτώσεων κυρώσεων — στο Ιράν, το Αφγανιστάν και τη Βενεζουέλα — που καταδεικνύουν τους τρόπους με τους οποίους οι κυρώσεις βλάπτουν τις συνθήκες διαβίωσης στις χώρες-στόχους. Και στις τρεις περιπτώσεις, οι κυρώσεις που περιόρισαν την πρόσβαση των κυβερνήσεων σε συνάλλαγμα επηρέασαν την ικανότητα των κρατών να παρέχουν βασικά δημόσια αγαθά και υπηρεσίες και προκάλεσαν σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στον ιδιωτικό τομέα και στους μη κυβερνητικούς φορείς.

Η χρήση οικονομικών κυρώσεων από ορισμένες από τις σημαντικότερες χώρες του κόσμου έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες. Η υιοθέτησή τους σχεδόν πάντα εντάσσεται στο πλαίσιο προσπαθειών αποτροπής ή αποθάρρυνσης των κυβερνήσεων και των ατόμων που αποτελούν στόχο από ενέργειες που υποτίθεται ότι θα υπονομεύσουν την παγκόσμια ασφάλεια, τη δημοκρατία ή τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ενώ έχει διεξαχθεί σημαντική έρευνα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων στην επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων τους, έχουν καταβληθεί πολύ λιγότερες προσπάθειες για την κατανόηση των επιπτώσεων των κυρώσεων στους ανθρώπους που ζουν στις χώρες-στόχους.

Το παρόν έγγραφο εξετάζει την τρέχουσα γνώση σχετικά με τις ανθρωπιστικές συνέπειες των οικονομικών κυρώσεων. Συζητάμε την επίδραση των κυρώσεων στις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες στις χώρες-στόχους, συμπεριλαμβανομένων της οικονομίας, της φτώχειας και της διανομής, της υγείας και της διατροφής, καθώς και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Παρέχουμε μια συστηματική επισκόπηση της εμπειρικής βιβλιογραφίας χρησιμοποιώντας διακρατικά δεδομένα όσο και δεδομένα σε επίπεδο χώρας. Διαπιστώνουμε ένα αξιοσημείωτο επίπεδο συμφωνίας μεταξύ των μελετών ότι οι κυρώσεις έχουν έντονα αρνητικές και συχνά μακροχρόνιες επιπτώσεις στις συνθήκες διαβίωσης των περισσότερων........

© antapoCRISIS