Çeşitli sanat dallarındaki yaratıcı düşüncelerin birbiriyle etkileşim içinde olabilmesi ve sanatın tüm bu diğer sanatlarla etkileşim içinde birlikte gelişebilmesi için elverişli bir ortamın bulunabilmesi arzulanan gelişme dinamiğini yakalatır. 

Benim için ortam denilince sosyoekonomik koşullar ve sınıfsal dengeler gibi makro dengelerin değil aksine daha mikro diyebileceğimiz düzeyde etkili olabilecek örneğin kafe ortamı gibi küçük faktörler daha önemlidir. 

20. yüzyılda sanatın çeşitli dallarında modernin tanımını yapmaya başlayan Amerika’daki gelişmeleri ise , çöl ortamının kültürü besleyen gücünü anlamadan kavramak bence imkansız.

Bir kafe kültürü var olmasaydı yeniliğe, gelişmeye elverişli ortam da olamayacağından, ne Paris’teki ne de Viyana’daki gelişmelerin olamayacağını düşündüğümden kafe kültürüne bu nedenle büyük önem veririm. Keza New Orleans şehrinin sunduğu canlı, önyargısız, eğlenceli ortam olmasaydı caz tarihi de belki hiç olamayacaktı. Yine klasik müzik dedikodusu, eleştirisi yapan yayıncılık da olmasaydı belki klasik müziğin gelişimi de bugünkü gibi olamayacaktı. Bu yüzden bir fikri, bir daldaki gelişmeyi anlatırken bunun yaşandığı ortamı karakterleriyle, dedikodularıyla detaylı anlatmaya hep özel önem veriyorum.

Geçmişe yolculukta, önemli Avrupa şehirlerinin koşulları yaratıcı insanların yaşadığı ortamlar olduklarından önemliydi. Paris ve Londra koşullarını ve kanalizasyonun gelişiminin bu ortama etkisini  öğrenmek gerekir Amerika’da da yaratıcı........

© 10 Haber