menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Çin Yükselirken Asya Neden Tedirgin?

9 0
07.01.2026

Çin Devlet başkanı Xi Jinping (solda) 5 Ocak’ta Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung’u Pekin’de resmi törenle karşılarken görülüyor. (Foto: Xinhua)

Biz gündemimizi Venezuela dosyası, Trump’ın ne yapacağı ve Beyaz Saray’ın “sırada kim var” listesi üzerine odaklarken, Asya’da daha sessiz ama çok daha derin bir kaynama yaşanıyor.

Tarih bize şunu defalarca gösterdi: Küresel kırılmalar çoğu zaman en çok konuşulan cephelerden değil, en az ses çıkaran fay hatlarından doğar.

Bugün o fay hattı Asya’da. Merkezinde de 1,4 milyarlık nüfusuyla yeni bir süpergüç Çin var.

Dünya ekonomisinin ağırlık merkezi zaten uzun süredir bu coğrafyaya kaymış durumda. Eğer bir gün küresel düzeni sarsacak büyük bir kriz patlak verecekse, bunun Atlantik’ten değil, Pasifik’ten yükselmesi kimseyi şaşırtmamalı.

Uluslararası diplomaside ve Doğu Asya iş dünyasında uzun yıllar çalışmış biri olarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim: Bir ülkenin ne kadar güçlendiği kadar, bu gücün çevresinde nasıl algılandığı da belirleyicidir. Bugün Çin’le ilgili asıl mesele tam olarak budur.

Çin yükseliyor. Ekonomik büyüklüğü, teknolojik kapasitesi ve askerî kabiliyetiyle artık küresel sistemin merkezinde. ABD ile birlikte iki kutuplu bir dünyanın ana direklerinden biri hâline geldiği artık yüksek sesle dile getiriliyor.

Ancak sahada, masada ve kapalı toplantılarda hissedilen tablo farklı: Bu yükseliş, tarihsel nedenlerle komşularında güven değil, temkinli bir huzursuzluk yaratıyor.

Bu huzursuzluk yalnızca Çin’le tarihsel hesapları olan Japonya’da değil.

Güneydoğu Asya’da, Orta Asya’da ve bugün açıkça söylenmese bile, Moskova’da bile var.

Japonya Başbakanı Sanae Takaiçi’nin Tayvan Boğazı ve Çin’le ilgili “Bu artık uzak bir ihtimal değil. Bu benim yaşamsal güvenlik meselem” demesi aslında teknik olarak yeni değildi. Japon stratejik aklı bu noktaya zaten gelmişti. Asıl mesele, bu düşüncenin ilk kez bu kadar açık ve kamusal........

© yetkinreport.com