Baş ağrısı rahatsızlıklarının küresel yükü
Baş ağrısı rahatsızlıkları, dünya genelinde en yaygın karşılaşılan rahatsızlıklar arasında yer almaktadır. Son yirmi yılda, bu durumlar sağlık kaybının önde gelen nedenlerinden biri olarak kabul edilmiştir.
The Lancet Neurology dergisinde 2025 Aralık sayısında "1990-2023 yılları arasında baş ağrısı bozukluklarının küresel, bölgesel ve ulusal yükü: Küresel Hastalık Yükü Çalışması 2023" için sistematik bir analiz yayınlandı. Küresel Hastalık, Yaralanma ve Risk Faktörleri Yükü Çalışması (GBD) 2023, migren, gerilim tipi baş ağrısı ve ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısından kaynaklanan sağlık kayıplarını tahmin eden kapsamlı bir analiz sunmuştur.
Baş ağrısı yükünün boyutu ve kapsamı
2023 yılında, tahminen 2,9 milyar birey baş ağrısı bozukluklarından etkilenmiştir. Bu yaygınlık, küresel yaşa göre standardize edilmiş 4,6'lık bir orana denk gelmektedir. Baş ağrısı rahatsızlıklarına bağlı Engellilikle Geçirilen Yıllar (YLD) oranı 100.000 nüfus başına 541,9 olarak belirlenmiştir. Bu yüksek oran, baş ağrısı bozukluklarını dünya çapında "en çok sakatlığa yol açan altıncı rahatsızlık grubu" olarak konumlandırmaktadır.
GBD-2023 modelinde hastalık yükü, erken ölüm nedeniyle kaybedilen yaşam yılları (YLL) ile engellilikle geçirilen yılların (YLD) toplamı olan Engelliliğe Göre Ayarlanmış Yaşam Yılları (DALY) olarak ifade edilir.
Yükün ölçülmesinde metodolojik gelişmeler
GBD-2023, semptomatik durumda geçirilen süre tahminlerini güncellemek için 18 ülkeden 41.653 bireyin bireysel katılımcı verilerinin meta-analizini gerçekleştirmiştir. Bu yeni yaklaşım, YLD tahminlerindeki belirsizliği önemli ölçüde azaltmış ve cinsiyet farklılıklarını daha belirgin hale getirmiştir.
Baş ağrısı türlerinin tanısı, Uluslararası Baş Ağrısı Bozuklukları Sınıflandırması (ICHD) kriterlerine dayanır. Migren, şiddetli, zonklayıcı baş ağrısı, mide bulantısı ve günlük aktivitelerde büyük zorluklarla ilişkilidir. Bu, migrene D,1 gibi yüksek bir engellilik ağırlığı verir. Buna karşın, gerilim tipi baş ağrısı orta şiddettedir ve engellilik ağırlığı........
