Yıldırım Koç yazdı…

www.yildirimkoc.com.tr

Türkiye 1960’lı yıllarda toplumun her kesiminde bir politikleşme yaşadı. 27 Mayıs 1960 Devrimi sonrasında kabul edilen 1961 Anayasasının getirdiği özgürlük ortamı, birçok konunun ilk kez tartışmaya açılmasını, Türkiye’nin özellikle ABD’ye artan bağımlılığının eleştirilmesini, farklı programlarla sorunları aşma çabalarının gündeme gelmesini sağladı.

27 Mayıs 1960 Devrimi ve 20/21 Mayıs 1963 Talat Aydemir Darbe Girişimi, sivillerin katkısı olmadan subayların gerçekleştirdikleri eylemlerdi. 1960’lı yılların sonlarına doğru, bu kez Doğan Avcıoğlu ve bazı arkadaşlarının da içinde olduğu bir darbe girişimi örgütlendi.

Madanoğlu Cuntası veya 9 Mart 1971 girişimi olarak anılan bu örgütlenme, son aşamada bu işin başını çeken Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur ve Kara Kuvvetleri Komutanı Faruk Gürler’in müdahaleden vazgeçmesi üzerine başarısızlıkla sonuçlandı.

9 Martçıların programı, 1960’lı yıllarda Sovyetler Birliği’nin azgelişmiş ülkelerde uygulatmaya çalıştığı ve kökleri Komünist Enternasyonal’in 1920 yılı Temmuz-Ağustos aylarındaki 2. Kongresi’nde sömürgeler konusunda kabul edilen tezlere kadar uzanan “sosyalizme yönelik kapitalist olmayan yol” çizgisindeydi. Nitekim, Amerikan Merkezi İstihbarat Örgütü CIA ajanı Ruzi Nazar, 9 Mart girişiminin arkasında Sovyetler Birliği’nin olduğunu iddia etmiş, ancak bu konuda ortaya bir belge koymamıştır. (Önder Ece, 9 Mart 1971 Türkiye’de Sol Darbe Teşebbüsü, Kopernik Yay., İstanbul, 2021;174) Bu işin arkasında hangi gücün olduğu bilinemez, ancak 9 Martçıların anayasa taslağının (programının) Sovyetler Birliği’nin bu dönemdeki dış politika amaçlarına uygun olduğu görülebilir. Sovyetler Birliği, 1960’lı yıllarda bu yolu benimseyen ülkelerin milliyetçiliğinden de rahatsızlık duymuyordu. Nitekim, Önder Ece, bu programın “sol Kemalist veya Kemalist-Sosyalist” olduğunu belirtmektedir (Ece,2021;188). Devrim Anayasası’nın Doğan Avcıoğlu ve Cemal Reşit Eyüboğlu tarafından hazırlandığı bilinmektedir (Ece,2021,123). Doğan Avcıoğlu 1963 yılından itibaren “kapitalist olmayan kalkınma yolu” anlayışını benimsiyordu ve Devrim Gazetesi’nin son sayılarında da bu konuyu ele almıştı.

9 Martçıların “Türkiye Cumhuriyeti Devrim Anayasası” esasında girişimin programı niteliğindedir.

Bu metin ilk olarak 12 Mart 1971 darbesinden sonra, 9 Mart darbe girişiminin önderlerinden olduğu gerekçesiyle emekliye sevk edilen Tümgeneral Celil Gürkan tarafından, 1986 yılında yayımlanan anılarında yer aldı (Celil Gürkan, 12 Mart’a Beş Kala, Tekin Yayınevi, İstanbul, 1986;231-249). “Devrim Anayasası” daha sonra bu konuda yazılmış diğer çalışmalarda da yayımlandı.

9 Martçıların Türkiye Cumhuriyeti Devrim Anayasasının bazı bölümleri aşağıda sunulmaktadır:

M.2- Türkiye Cumhuriyeti, Devrim ilkelerine dayanan halkçı, devletçi, lâik, milli ve sosyal devrimci bir devlettir.

M.3- Türkiye Devleti, ülkesi ve ulusu ile bölünmez bir bütündür. Resmi dil Türkçedir. Başkent Ankara’dır.

M.4- Egemenlik kayıtsız şartsız........

© Veryansın TV