menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İnsanın ne olacağı

31 0
27.02.2026

Kitaba ne olacak? Yazarlığa, okuyuculuğa ne olacak? Hatta yazıya ne olacak? Okula, öğretmene, derse ne olacak? Bunlar kafamdaki sorular. Saçma buluyorsanız Gelen Dalga’dan haberiniz yok demektir. Bu Mustafa Süleyman adlı, babası Suriyeli bir yazarın kitabının başlığı ama insanlık tarihinde şu anda karşılaştığımız hâli iyi anlatıyor, gelen dalga…

ABD’de keyif için kitap okuma birkaç yıl içinde @ azalmış. Bizde “yetişkin-kültür” kitap türü aynı oranda gerilemiş. Bir zamanlar her biri milyon satan gazetelerimiz vardı. Şimdi tamamını toplasan ne buluruz bilmiyorum. Bir milyonu bulamayacağımızı biliyorum.

Mahvolduk! Kültür gitti. Entelektüel hayatın sonu! Böyle tepkiler gırla gidiyor. Bunları tamamen saçma bulsam rahat edeceğim ama kısmen de olsa içlerinde gerçek payı var. Yukarıda sorduğum soruların cevabını da bilmiyorum. Bulmacayı çözmek için elimde bir anahtar var galiba. Ama gelen dalga, tek anahtarın açamayacağı bir kilit.

Alete değil amaca bak

O anahtar ne? İhtiyaçlara ve işlevlere bakmak. O ihtiyaçları karşılamak için kullandığımız aletlere değil. Yazı, haberleşme ihtiyacını karşılayan bir alettir; yoksa “aletti” mi demek lazım? Burada aslolan haberleşmektir. Yazıyı sonradan bulduk. Gerçi 5000 yıl önce bulduk ama yayılması epey yeni. Yazı yokken haberleşmiyor muyduk? Bal gibi haberleşiyorduk ama araçlar farklıydı. Şiir söylüyorduk. Destan söylüyorduk. Bunları ileten saz şairleri, destancılar vardı. Türkistan’da hâlâ Manasçılar var. Ağızdan ağıza iletilirken unutulmasın, yanlış aktarılmasın diye küçük şifrelerimiz vardı. Mısra diye bir şey kullanıyorduk, hepsi aynı........

© tarihistan.org