Diğer

17 Ocak 2026

ABD ve İsrail'in, İran üzerinde bazı beşinci kol faaliyetleri gerçekleştirdiklerini, İran'daki ayaklanmaları yönlendirdikleri yönünde haberleri okumuşsunuzdur. Bu süreçte ilginç bir boyut ise önce "Starlink Uydularının kullanılmaya çalışılması" ve sonra "İran tarafından engellendiği"nin duyulması oldu. Bu engellemenin teknolojik tarafını merak ettik.

Önce kısaca hatırlatalım; 13 haziran 2025'de İsrail ve ABD, İran'a bazı hava saldırıları düzenlediler. Ancak İran'dan güçlü bir karşı yanıt alınınca (özellikle İsrail'in demir kubbesini aşan füzeler nedeniyle) saldırı durdu, güya ateşkes ilan edildi. Şimdi anlaşılan ABD ve İsrail farklı bir yol izliyorlar. İran'ı içeriden karışıklık yaratarak ya da zaten yaratılmış olan karışıklığı kullanarak çöktürmeye çalışıyorlar. Ne olup bittiği konusunda farklı bilgiler var. Ama haberleşme sistemleri çalışmadığı için hangisi gerçek, ne kadar gerçek ya da hangisi tevatür anlaşılamıyor.

Çünkü son olaylar başladıktan sonra, İran rejimi, ülkenin yurtdışı ile bağlantısını sağlayan internet şebekesini kapattı. Kimse olup biteni birinci elden öğrenemiyor. Bazı videolar ya da haberler ortada dolanıyor ama ne kadar gerçek bilemiyoruz.

Bunun üzerine Trump'ın, Elon Musk'tan Starlink uydularını İran üzerine getirmesini ve muhalif İranlılar için haberleşmeyi (interneti) sağlamasını istediğini duyduk. Ancak arkasından şaşırtıcı bir şekilde Starlink uydularının çalışamadığı görüldü. Neden çalışmadığına yakından bakalım.

Starlink elektronik harbe (EW) karşı tam bağışık değildir. Çünkü yer terminali ile uydu arasında radyo frekansı (RF) kullanılır. RF sinyali fizik yasalarına tabidir. Yeterince güçlü ve doğru konumlandırılmış bir jammer, sinyali bastırabilir, GPS’i bozabilir, bağlantıyı kararsız hâle getirebilir. Yani mesele yazılım değil, fizik elektromanyetik spektrum meselesidir.

Starlink, karasal telekomünikasyon altyapısına (fiber veya mobil kuleler) bağlı değildir. Bunun yerine kullanıcıların, alçak Dünya yörüngesindeki Starlink uydularıyla radyo frekansları aracılığıyla iletişim kuran bir terminali (çanak anten) vardır. Bu terminaller, uydulara yönlenmek ve kilitlenmek için GPS sinyallerine ihtiyaç duyar. Ayrıca, belirli frekans aralıklarında yukarı bağlantı (terminal → uydu) ve aşağı bağlantı (uydu → terminal) radyo sinyalleri gerekir ve de bağlandıktan sonra internet trafiğini taşımak için ağ protokolleri önemlidir.

İran’a bakarsak, uyduların kendileri ülkenin çok yukarısında, doğrudan hükümet kontrolünün ötesinde yörüngede bulunur - ancak yer-uydu bağlantısı hala müdahale edilebilecek radyo frekanslarından geçer.

İran'ın Starlink uydularını kapatma yetkisi yok. Çünkü bunlar SpaceX tarafından işletiliyor ve küresel olarak yörüngede bulunuyor. İran'ın yapabileceği şey, terminallerin bağlantı kurmak için kullandığı radyo sinyallerini bozmaktır. Birden fazla güvenilir kaynak, Starlık konusunda şu yorumları yapıyor;

Askeri Düzeyde Sinyal Bozma: İran yetkilileri, Starlink terminallerinin yukarı ve aşağı bağlantı için kullandığı frekanslarda gürültü yayabilen elektronik savaş ekipmanları konuşlandırdı. Bu girişim, terminal ile uydular arasındaki meşru sinyali bastırıyor veya yok ediyor ve hizmeti fiilen kullanılamaz hale getiriyor. Raporlar, bu girişimin önemli bölgelerde Starlink trafiğinin yüzde 30 ila yüzde 80'inden fazlasını bozacak kadar güçlü olduğunu gösteriyor.

GPS Sinyal Girişimi: Starlink terminalleri, kesin konumlarını belirlemek ve uydularla hizalanmak için GPS kullanır. İran'ın GPS sinyallerini de bozduğu bildiriliyor - bu........

© T24