menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İhlas Risalesi Okuma Notları-6

11 0
25.10.2026

BİRİNCİ DÜSTURUNUZ: Amelinizde rıza-yı İlahî olmalı. Eğer o razı olsa, bütün dünya küsse ehemmiyeti yok. Eğer o kabul etse, bütün halk reddetse tesiri yok. O razı olduktan ve kabul ettikten sonra, isterse ve hikmeti iktiza ederse, sizler istemek talebinde olmadığınız halde, halklara da kabul ettirir, onları da razı eder. Onun için, bu hizmette doğrudan doğruya yalnız Cenab-ı Hakk’ın rızasını esas maksad yapmak gerektir.

* Birinci Düsturunuz: Düstur, bir canlı türünü veyahut bir sisteme tabi her ferdi bağlayan İlâhî irade tecellisi… Düstur, kanunun maddi dünyada ferd bazında görünen halidir. Düsturda istisna olmaz. Yani İhlas, iman vazifesinin ve ilim hizmetinin görülmesi noktasında şahsa zimmetli bir borçtur. İhlas olmadan bu vazife ve hizmet görülemez.

* Amelinizde…: Amel, bir gayeye erişme amaçlı olarak yapılan fiil ve hareket demektir. Bir Nur talebesinin insanlarla ilişkisinde de 2 gayesi var: İman vazifesi ve ilim hizmeti… Yani imanları takviye ederek, kalplere kudsiyet kuvvetiyle tesir etmek ve ilimde derinleştirmekle akılları nurlandırmak… Bunlar için de lazım olan sır: İhlas…

* Amelinizde rıza-yı İlahî olmalı!: Rıza-yı İlâhî, insanın ruh aynasının Allah’a yöneltilmesiyle olur. Bir aynanın 2 yüzü var: Siyah taraf ve parlak taraf… Eğer bir aynanın siyah tarafı güneşe ve parlak kısmı yeryüzündeki nesnelere dönükse o ayna, parlak yüzeyine yansıyanları gösterir. İşte Güneş, Hakk; yaratılmışlar da halk… Hakka sırtını ve siyah tarafını çeviren bir insanın kalbi ve ruhu, halka yüzünü ve özünü dönmüş demektir. Kalp, samimi ve sıcak bir sevgili; ruh ise, halis ve teselli verici dost arar. Bu sevgili ve dost arayışı ister Hakk tarafında olsun ister halk tarafında olsun, kalp ve ruh için şaşmaz bir kanundur. Ayna, ne tarafa yönelirse, o tarafın yansımasını alır. Eğer karşı taraf yüzünü ve özünü ona çevirmezse, siyah ve karanlık tarafını ona çevirirse, bu ayna onların parlak yüzünün iltifatını ve teveccühünü kazanmaya çalışır. Bunu elde etmenin yolu, onlara kendini sevdirmektir. Bunun da yolu, eğer kendinde güzellik varsa, sergilemek (şöhret); eğer mükemmellik varsa, göstermektir (riya). Ta ki, kendine dikkati çeksin. Eğer rızası istenilen uzaktaysa, kendinin cemal ve kemalini duyurmaktır. (sum’a) Bu aşama, sevgili ve dost olmaya çalışma kısmıdır. Eğer cemal ve kemali yoksa, ikinci çare, o rızası aranılanın her arzusunu harfiyen yerine getirmektir. Bu da, ona “abd” (âciz kul) ve “memluk” (fakir köle) olmaktır. Kim neye yönelirse onun iç dünyası ona ayna olur, onun tecellisini alır. Böyle olduğu için, kalbi onun sevgisiyle, hayali onun tasavvuruyla, dili onun zikriyle meşguldür. “Arifin fikri neyse zikri odur” meselesi… Yani kişinin iç dünyası neyle dolu ise ondan başka kişilere de hep o meşgul olduğuna ait medih veya şikayet, övgü veya kırgınlık v.s. şeyler akseder. Yani ayna kimin tecellisini alırsa, ona bakan kişilere o tecelliyi gösterir. Allah için ayağa kalkmak, hareket etmek de, kalb ve ruhunu Allah’a çevirmektir. Kalbini Ona çeviren, Onun sıcak muhabbetini alır ve kullara aksettirir; Ona ruhunu çeviren Onun nurlu ilmini alır ve kullara yansıtır. Bu cihetten sohbetteki manevi sıcaklık ve Allah’a kalbî yöneliş şiddeti, kulların kalbinde o derece tesir uyandırır. Ruhun Ona odaklanışında ve Ondaki faniliği sohbetin nuraniyet şiddetini artırır. Yani O sohbet “Allâhu nuru’s-semavati ve’l-ard”[1] âyetinin tecellisini alır ve aksettirir. Bu tecelli, muhabbet ve aşk ile Allah’tan alınır; re’fet ve rahmet ile kullara yansıtılır. Bu, kalbin aynalığı… Hem bu tecelli, şevk ve iştiyak ile Allah’tan alınır; şefkat ve rıfk ile kullara aksettirilir. Bu, ruhun aynalığı… Sohbetin hakiki sohbet oluşu, sohbet edenin sohbettekilere rahmet ve re’fetiyle; şefkat ve rıfkıyla ölçülür. Bunlar rızaya mazhariyetin alametleri…

* Madem tebliğde rıza-yı İlahi olmalı! O halde, Allah’ın razı olduğunu bildirdiği ve resulünün de devamlı uyguladığı işler baz alınmalı! Hadis var: “5 şey resullerin sünnetidir. Haya, hilim, hacamat, misvak kullanmak, güzel koku sürünmek…”[2] Haya, üslubu ve bir........

© Risale Haber