Bugün ulusal bayramlarda meydanları dolduran halk, yüzyıllar önce hükümdarların doğum günlerini, tahta çıkışlarını ve askeri zaferlerini kutluyordu.

Elbette bayramların tarihi Avrupa’yla başlamadı. Dünyanın farklı uygarlıklarında dini törenler, hükümdarlık kutlamaları ve mevsimlik şenlikler binlerce yıllık geçmişe sahipti...

Ancak cumhuriyet düşüncesinin ve ulusal bayramın gelişiminde Avrupa’daki siyasi dönüşümlerin önemli yeri olduğu için bayramın soy ağacını buradan başlatayım:

Orta Çağ Avrupa’sında hükümdarlık ile din iç içeydi. Kralların iktidarının Tanrı’dan kaynaklandığına inanılıyor, taç giyme törenleri kiliselerde kutsal ayinlerle gerçekleştiriliyordu.

Hanedan evlilikleri veya tahta çıkış yıl dönümleri bile büyük törenlerle kutlanıyordu.

İngiltere’de Kral II. George döneminde hükümdarın doğum günlerinde askeri törenler düzenlendi. 1748’den itibaren bu kutlamalar, askeri birliklerin sancaklarını sergilediği “Bayrak Geçit Töreni” geleneği ile ilişkilendirildi. “Trooping the Colour” adı verilen bu gelenek bugün İngiliz hükümdarının resmî doğum günü kutlamalarında hâlâ sürdürülüyor…

Fransa’da ise başka bir gelenek vardı. 1270’te ölen ve Katolik Kilisesi tarafından aziz ilan edilen Kral IX. Louis’in anısına her 25 Ağustos’ta törenler yapıldı. Dini nitelik taşıyan bu bayram, zamanla Fransız krallarının otoritesini sergilediği kutlamaya dönüştü.

Bu törenler nasıl oldu da halkın özgürlüğünü, bağımsızlığını ve egemenliğini kutladığı ulusal bayramlara dönüştü?

İlk kırılma İngiltere’de

İngiltere’de bayramların siyasi anlamının değişmesi, krallık ile Parlamento arasındaki uzun iktidar mücadelesi ile yakından ilişkili.

Parlamentoyu 1605 yılında havaya uçurmayı amaçlayan Barut Komplosu başarısızlığa uğradı. Ertesi yıl........

© Nefes