Garip bir soru değil mi? Sonuçta hiçbir petrol şirketi gidip bir ormanı ateşe vermedi.

Ne Türkiye’de…Ne Kanada’da…Ne Yunanistan’da… Ne Fransa ne de İspanya’da…

Ama o zaman şu sorunun cevabını da vermemiz gerekiyor: Bugün aynı kıvılcım neden eskisinden çok daha büyük yangınlara dönüşüyor? Neden yangın mevsimi artık haftalar değil, aylar sürüyor? Neden dün kontrol altına alınabilen yangınlar bugün günlerce, hatta haftalarca devam ediyor?

Çünkü bu soruların cevabı yalnızca yangını çıkaran kişide değildir. Belki de cevap, o yangının düştüğü dünyanın onlarca yıldır nasıl değiştirildiğinde saklıdır.

Geçtiğimiz günlerde yayımlanan “The Lovelock Papers” başlıklı araştırma beni bu yazıyı yazmaya itti. Tam da ortalık cayır cayır yanarken böyle bir araştırma ile karşılaşmak… Ve yangınların sebebi olmasa bile gücünün ve çokluğunun sebebinin iklim krizi olduğunu bilirken, araştırma raporı ile edindiğim bu bilgi inanılacak gibi değil maalesef. Shell bu günlerin geleceğini yıllar öncesinden biliyormuş.

Araştırmada ortaya konulan belgeler, dünyanın en büyük petrol şirketlerinden Shell’in, fosil yakıt kullanımının iklim üzerindeki riskleri konusunda sandığımızdan çok daha önce uyarıldığını ortaya koyuyor. Üstelik bu uyarıyı yapan kişi sıradan bir bilim insanı değil. Dünya’yı atmosferi, okyanusları, toprağı ve canlılarıyla birbirine bağlı bir sistem olarak ele alan Gaia Hipotezi’nin sahibi James Lovelock.

Gaia, Antik Yunan mitolojisinde “Toprak Ana”, yani yeryüzü anlamına geliyor. Lovelock’ın yaklaşımına göre Dünya; havası, suyu, toprağı ve üzerindeki canlılarla birlikte işleyen, dengesini korumaya çalışan büyük bir sistem. İşte bu sistemi tanımlayan Lovelock, 1960’lı yıllarda Shell için bir rapor hazırlar. Fosil yakıtlar üzerine yapılan gizli bir çalışmanın raporudur bu. Raporda en dikkat çekici sonuç ise şudur ; “fosil yakıtların yakılması atmosferi değiştirebilir ve bu ciddi iklimsel sonuçlar doğurabilir.”

Bugün bizi şaşırtan, fosil yakıtların iklimi değiştirdiği bilgisi değil. Asıl şaşırtıcı olan, bu risklerin onlarca yıl önce de biliniyor olması. 1960, yani yaklaşık 60 yıl öncesine ait bu çalışma ve rapor bilim adamlarınca ortaya konmuş hem de bir fosil yakıt firmasının isteği üzerine.

James Lovelock’ın kâğıt üzerinde yaptığı uyarıların karşılığını biz bugün termometrelerde görüyoruz.

Bu yazıyla birlikte paylaştığım sıcaklık........

© Muhalif