COP31 hazırlıkları başladığında Türkiye’nin elindeki en görünür başlık sıfır atıktı.

İstanbul’da düzenlenen Sıfır Atık Forumu’nun teması bile “Antalya’ya Giden Yol: İklim Eylemi Olarak Sıfır Atık” olarak belirlenmişti. Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş’ın COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu olarak atanmasıyla birlikte sıfır atığın, Türkiye’nin zirveye taşıyacağı güçlü başlıklardan biri olacağı anlaşıldı.

Ancak hazırlıklar ilerledikçe COP31 gündeminin sıfır atıkla sınırlı kalmadığı; elektrifikasyon, finansman, azaltım, uyum, adil geçiş, ticaret ve fosil yakıtlardan uzaklaşma gibi temel müzakere başlıklarına doğru genişlediği görülüyor.

Bunu sıfır atıktan vazgeçmek olarak değil, sıfır atığı daha geniş ve gerçekçi bir iklim politikasının içine yerleştirmek olarak okumak gerekiyor aslında. Çünkü sıfır atık; kaynakların korunması, tüketimin azaltılması, döngüsel ekonomi ve israfın önlenmesi bakımından son derece önemli. Fakat COP31 sıradan bir çevre toplantısı değil. Bir buçuk derece eşiğinin aşılması, ABD’nin iklim rejiminden çekilmesi, devam eden savaşlar, petrol krizi ve iklim finansmanındaki daralma nedeniyle son derece kritik bir dönemde düzenleniyor.

Böylesine ağır bir küresel tabloda COP31’in ana hikâyesini yalnızca sıfır atık üzerinden kurmak, zirvenin taşıdığı siyasi ve diplomatik yükü karşılamaya yetmezdi.

9 Eylül’de İklim Masası tarafından düzenlenen “COP31’e Doğru: Türkiye’den ve Zirveden Neler Bekleniyor?” başlıklı toplantıda Prof. Dr. Semra Cerit Mazlum ve Dr. Ümit Şahin’i dinledim. İki uzmanın değerlendirmeleri, Türkiye’nin COP31 hazırlıklarındaki artıları ve eksileri görmemiz açısından önemliydi.

Peki Sıfır atık neden geri plana çekildi?

Ümit Şahin’e göre sıfır atığın COP31 Başkanlığı’nın temel konusu haline getirilmesi, Türkiye’nin uluslararası alandaki inandırıcılığı açısından risk taşıyabilirdi. Çünkü atık sektörünün küresel sera gazı emisyonlarındaki doğrudan payı sınırlı. Ayrıca Türkiye’nin sıfır atık konusunda yürüttüğü güçlü iletişimin, uygulamada aynı ölçüde karşılık bulup bulmadığı da tartışmalı. Örneğin sıfır atık liderliğinden söz eden Türkiye, hâlâ plastik atık ithalatına devam ediyor. Bu çelişki, sıfır atık çalışmalarının değersiz olduğu anlamına gelmiyor. Ancak Türkiye’nin dünyaya anlattığı politika ile kendi uygulamaları arasındaki mesafeyi kapatması gerektiğini gösteriyor.

Semra Cerit Mazlum ise COP31 Başkanlığı’nın başlangıcında neredeyse yalnızca sıfır atığın bulunduğuna dikkat çekiyor. Ancak bazı ülkelerin ve........

© Muhalif