İRADE VE ŞAHSİYET: İNSANIN VARLIK VE İSTİKAMET MÜCADELESİ

Giriş: Varlık Skalasında İnsanın Yeri ve İrade…

İnsanın varlık hiyerarşisindeki konumunu belirleyen en temel ve ayırt edici özellik ‘irade’ sahibi olmasıdır. İrade, sadece bir şeyi tercih etme veya karar alma mekanizması değil; maddi bir karşılığı olmayan, tamamen ‘manevi, ruhsal ve soyut’ bir niteliktir. Bir şeyi yapabilme kapasitesi (istidat) ile iradeyi birbirinden ayırmak gerekir; çünkü irade, insanın bütünlüğünden süzülüp gelen ve şahsiyetin üzerine bina edildiği ahlaki yapının temel taşıdır.

1. Şahsiyetin İnşası ve Ahlaki Temeller…

Şahsiyet, insanın toplam varlığından hareketle inşa edilen bir bütündür ve bu bütünlüğün en belirgin dışa vurumu ahlaktır. Ahlak ise gücünü ve meşruiyetini inanç ve imandan alır. Dolayısıyla iradeyi gerçek anlamda “irade” kılan şey, onun bir ‘istikamete’ sahip olmasıdır. İnsanın bağlı olduğu bu istikamet; sahip olduğu bilgi, bu bilgiye dair imanı ve bu imanın eyleme dönüşme sürecini kapsar. Bu süreçlerin toplamı, iradenin sağlam, kavi ve geri dönülemez bir güç haline gelmesini sağlar.

2. İradenin Katmanları ve Karar Mekanizması…

İrade, durağan bir yapı değil, yönlendirilebilir ve katmanlı bir süreçtir. Bir insanın bir şeyi yapma isteği iradenin bir uzantısıyken, o şeyle ilgili bir hükme varması ve bu hükmü karara dönüştürmesi iradenin bir sonucudur.

Hüküm ve Karar: İrade bir hüküm verir, bu hüküm karara dönüşür ve uygulanır.

İrade Zaafı: Eğer irade zayıflarsa, alınan karar uygulama aşamasında geri teper ve kişi amacından vazgeçer.

İrade, insanın hatalardan sakınmasını sağlayarak karakteri, doğruyu kurarak da şahsiyeti........

© Mir'at Haber