Küçük Prens, bütün dünyanın sâdece gözüyle değil, kalbiyle de okuduğu bir romandır desek, pek de mübalağa etmiş olmayız. Hakikaten, Fransız muharrir ve pilotu Antoine de Saint-Exupéry’nin (1900 - 1944) ilk baskısı aynı ânda İngilizce ve Fransızca olarak 1943’te Nevyork’ta, (Fransa’daki ilk baskısı 1945’te) piyasaya çıkan bu pek sevimli romanı, dünyanın 270’ten fazla dil ve lehçesine tercüme edilmiştir ve kitab, kaset, dinleme CD’si ve DVD olarak bütün dünyada 145 milyon (Fransa’da 12 milyon) adetlik bir satış seviyesine ulaştığı hesaplanmaktadır.

Takdîm

Saint-Exupéry’nin Le Petit Prince romanı hakkındaki işbu makalemizi 2014 Aralık’ında têlîf etmiştik. Makalemiz, -kıymetli târihçi yazar Mustafa Armağan’ın idâresindeki- aylık Derin Tarih mecmuasının Şubat 2015 târihli 35. sayısında (ss. 92-97) neşredildi. Mâmâfih, neşredilen metinde bâzı pasajlar noksandı. Aşağıdaki metin, hem noksansız, hem de ilkinin tekrar gözden geçirilmiş hâlidir. Zikredilen tercümeler, tercüme ilmi noktainazarından değerlendirilmiştir.

“Kalb gözüyle” okunması lâzım gelen bu şâheser de Şahısperestliğin gadrine uğradı

Küçük Prens, bütün dünyanın sâdece gözüyle değil, kalbiyle de okuduğu bir romandır desek, pek de mübalağa etmiş olmayız. Hakikaten, Fransız muharrir ve pilotu Antoine de Saint-Exupéry’nin (1900 - 1944) ilk baskısı aynı ânda İngilizce ve Fransızca olarak 1943’te Nevyork’ta, (Fransa’daki ilk baskısı 1945’te) piyasaya çıkan bu pek sevimli romanı, dünyanın 270’ten fazla dil ve lehçesine tercüme edilmiştir ve kitab, kaset, dinleme CD’si ve DVD olarak bütün dünyada 145 milyon (Fransa’da 12 milyon) adetlik bir satış seviyesine ulaştığı hesaplanmaktadır. (2014 senesi rakamları…) Bu rakamlarla bütün dünyada en çok satılan edebî eser rekorunu elinde tutan kitap, muhtelif dillerde yapılan birçok film, çizgi-film, çizgi-roman, opera ve müzikal̃ komedi uyarlamaları, çeşitli ülkelerde ders kitaplarında yer alan örnek parçaları, hattâ Japonya’daki müzesi sâyesinde her milliyetten yüz milyonlarca insana ulaşmış bulunuyor. (http://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Petit_Prince) (7.12.2014)

İşte çocuksu hayâl dünyası ile öncelikle çocuklara, manevi değerleri esas alan felsefî, hatta siyasi telkinleriyle de aynı zamanda büyüklere hitap eden, dünyada muhtemelen neşredilmemiş olduğu memleket kalmayan, Türkçeye de onlarca farklı tercüme ve uyarlaması yapılan bu edebî şâheser dahi, Memleketimizde sansür ve tahrif edilerek neşredilmek gibi bir gadre uğramıştır! Hiç zannetmiyoruz ki yeryüzünde, ideolojik taassup mahsulü bu barbarlığın yaşandığı ikinci bir memleket mevcûd olsun!

Küçük Prens’in felsefesi, üslûbu

Çocuk Prens’in derin manası, maddiyata, kuvvete ve dünyevî hayata tapınış esası üzerine kurulu Avrupa Medeniyetinin ve Avrupalı insanın sığlığını gözler önüne sermek, insanı hayvanlardan ayıran manevi değerlerin güzelliğine ve ehemmiyetine dikkat çekmek ve herkese bu değerlerin ağır bastığı bir hayat tarzını telkin etmektir. Bu hasbî değerler, çocuklukta hepimizde mevcut iken, ileri yaşlarda çocuksu safiyetin güzelliklerini unutup maddiyatçı, sathî fertler hâline geldiğimiz için, muharrir, “Küçük Prens” ismini taktığı, masum düşünceler, hasbî hislerle dolu bir çocuğun şahsında bize o değerleri hatırlatmak ve içimizde o hisleri uyandırmak istiyor.

Bizzat muharririn fırçasından çıkan sâfiyâne renkli resimlerle de süslenmiş olan eser, hem bu resimler yardımıyla, hem de metniyle telkin ettiği maddeten sade, manen zengin hayat mesajına uygun olarak, pek sade bir üslupla kaleme alınmıştır. Uzun, çetrefil, süslü cümleler, girift tasvirler, tumturaklı üslup san’atleri yoktur. Teklifsiz, laubali olmamak ve herhangi bir düşük ifadeye meydan vermemek şartıyla günlük dille yazılmıştır. Hâdiseler meraklı bir şekilde birbirini takip ediyor, okuru bir hamlede baştan sona kadar aynı tempoyle sürükleyip götürüyor. Yazarın asıl hüneri de zâten bu noktada kendini gösteriyor: Bu akıcı, sâde, fakat remzî, alegorik dilde ancak teemmülle ve kalb gözüyle deşifre edilen derin........

© Milat