Elit, Fransızca kökenli bir sözcüktür; “seçkin” anlamına gelir. Elit kavramı, iktidar, ayrıcalık ve toplumsal etki gibi temel etmenler üzerinden tanımlanır. Siyasi, ekonomik, kültürel, sosyal (spor gibi) ya da entelektüel alanlarda öne çıkan ve karar alma süreçlerinde fikir ve davranışlarıyla belirleyici olan kişi ya da gruplar, “ELİT” olarak nitelendirilir.

Sosyolojik bağlamda ise elit sözcüğü; belirli bir alanda bilgiye, güce, servete ya da itibara sahip olan, bu nedenle toplumun geri kalanına göre daha fazla söz ve etki olanağına sahip bireyleri ya da grupları ifade eder.

Elitler, genellikle toplumun üst kademelerinde yer alır, kişilik ve davranışlarıyla rol modeli oluştururlar. Sosyal değerlerin (ahlâk dahil) inşası, kamusal eğilimlerin belirlenmesi yanında -resmî rolleri varsa- kaynakların dağılımında da rol oynarlar.

Tanım aşağı yukarı bu. Ya elitlerin Toplumsal İşlevleri?

Siyasal elitler, resmî kurumların (devletin) idaresinden, yasa yapımına kadar geniş bir alanda belirleyici olabilirler. Diğer yandan, ekonomik elitler piyasaları yönlendirirken, kültürel elitler, norm ve değerlerin inşasında önemli roller üstlenir. Ahlâk, estetik (sanat), düşünce (bilim) ve âdâb-ı muaşeret (bir toplulukta uyulması gereken ve insanlar arasındaki ilişkileri düzenleyen nezaket, saygı ve görgü kuralları) alanlarında öncü ve örnek rolü oynarlar.

Aydınlar, akademisyenler, sanatçılar gibi entelektüel elitler, düşünsel dönüşümlerin öncülüğünü yaparlar. Yeni fikirlerin, eleştirel yaklaşımların ve alternatif yaşam, düşünce ve sanat tarzlarının/akımlarının topluma taşınması, genellikle bu kesim aracılığıyla gerçekleşir.

Elitler, davranış biçimleriyle ve yaşam tarzlarıyla toplumun geniş kesimlerine örnek teşkil ederler. Giyimden dile, tüketim alışkanlıklarından estetik tercihlere, davranış inceliklerine, düşünce akımlarına kadar pek çok alanda standartlar belirler ve bu yönüyle hem kültürel hem sosyal farklılık ve farkındalık yaratırlar. Buna ÜST-KÜLTÜR de diyebiliriz.

Bu anlamda tüm ulusların elitleri birbirine benzer; benzer değer ve davranış kalıpları sergilerler. Bu nedenle birçok konuda etkileşim ve işbirliği hâlindedirler. Eğer bir toplum, yavaş gelişiyor (zaten orada elitler ya zayıf ya da etkisizdir), yükselme olasılığı sınırlı, dar bir orta........

© Medyascope