Sözleşmelerde Sözleşmeyi Sona Erdirme ve Sözleşmeden Kurtulma İmkanı Tanıyan Hükümler
1. Gerektiğinde Sözleşmeden Çıkabilmek Neden Önemlidir?
Ticari hayatta sözleşme yapmak kadar, gerektiğinde sözleşmeden çıkabilmek de hayati öneme sahiptir. Uygulamada pek çok şirket, ekonomik koşulların değişmesi, karşı tarafın yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemesi veya iş ilişkisinin sürdürülemez hale gelmesi nedeniyle sözleşmeden kurtulmak istemekte; ancak sözleşmede yeterli düzenleme bulunmadığı için ciddi zararlarla karşılaşmaktadır.
Bu nedenle profesyonelce hazırlanmış bir sözleşme, yalnızca tarafları bağlayan değil; şirketi gerektiğinde koruyarak serbest bırakabilen bir hukuki metin olmalıdır.
2. Sözleşmenin Sona Ermesi ile Sözleşmeden Kurtulma Arasındaki Fark
Her sözleşmenin sona ermesi aynı hukuki sonuca yol açmaz. Bu ayrım, şirketlerin hangi hakları kullanabileceğini doğrudan etkiler.
Sona erme, sözleşmenin doğal veya hukuki sebeplerle ileriye etkili olarak bitmesidir.
Sözleşmeden kurtulma, sözleşmenin bağlayıcılığından çıkılmasıdır ve çoğu zaman geriye etkili sonuçlar doğurur.
Şirketler açısından bu fark, tazminat, iade ve sorumluluk bakımından belirleyicidir.
3. Süreli ve Süresiz Sözleşmelerde Fesih Mekanizmaları
Süreli Sözleşmelerde Fesih Sorunu
Süreli sözleşmeler kural olarak süresi dolmadan feshedilemez. Ancak uygulamada şirketler çoğu zaman bu tür sözleşmelere sıkışmakta ve büyük zararlar yaşamaktadır.
Bu nedenle süreli sözleşmelerde mutlaka (1) haklı nedenle fesih, (2) belirli hallerde cezalı fesih ve (3) olağanüstü fesih mekanizmaları düzenlenmelidir.
Süresiz Sözleşmelerde Fesih Hakkı
Süresiz sözleşmelerde taraflar kural olarak fesih hakkına sahiptir. Ancak fesih bildirim süresi, fesih şekli ve fesih sonuçları sözleşmenin türüne göre kanun ile düzenlenmiş olabilir. Kanun ile sınırlanmadığı hallerde bu hususların açıkça yazılmaması uyuşmazlıklara neden olabilir.
4. Haklı Nedenle Fesih Kayıtları
Haklı Nedenin Sözleşmede Tanımlanması
Kanun “haklı neden” kavramını soyut bırakmıştır. Bu durum, uygulamada ciddi yorum uyuşmazlıklarına yol açar. Şirketler için en sağlıklı yol, haklı nedenleri sözleşmede açıkça saymaktır.
Örneğin (1) Borcun sürekli geç ödenmesi, (2) Rekabet yasağının ihlali, (3) Gizlilik ihlali........
