Matematik eğitiminde '-mış gibi yapma' tehlikesi: Toplumsal büyük kayıplar
-Mış Gibi Yapmaktansa Bilge Olup Bilgi Aktaralım: En Büyük Değerler Eğitimcisi
Barış Manço Gibi
Prof. Dr. Tangül Kabael ile matematik eğitimini konuştuk.
“HER ŞEY” olan ve her yerde olan matematiği sınırlı süre ve birkaç cümleye sığdıramayız.
Bu nedenle önce basit konuşalım. Şeytan basitte gizli.
Nasıl öğretelim?
* Çağımızda “öğretmek” kelimesinden kaçınıyoruz, “rehberlik etmek”.
* Çok açık, basit gibi görünüyor rehber olma.
* Oysa ki ardında ne çok felsefe ve kuram barındırır. Pozitivizme dayanan, ürün odaklı,
bilginin nesiller boyu hiç değiştirilmeden aktarılabileceği fikrini benimseyen, yani nesiller
arası çatışmayı bile kabul etmeyen davranışçı yaklaşımdan, “Öğrenenin zihnindeki öğrenme sürecine rehberlik etmek” cümlesine evirilmesi nasıl ki çok kolay olmamış, yapılandırmacı yaklaşımı benimsemek de o kadar kolay olmuyor. Benimsemek, her şey kolay benimsenemediği gibi, bunu
benimsemek de kolay değil. Önce felsefesini benimsemelisiniz; öğrenci sorgulayacak, çok
düşünecek, gerekirse çok konuşacak, itiraz edecek, ikna olmayabilecek, ikna etmeye
çalışacak, vb… Önce böyle bir öğrenci, böyle toplum benimsemelisiniz. Sonra alanınızda
bilge olmalısınız.
Alanda öyle bilge olmalı ve zihin yapısını öyle iyi bilmeli ki öğretmen;
Milyonlarca kavram şemasına sahip zihinde, şemalar arasındaki bağlantı(lar) güçlenecek ya da yenileri oluşacak öğrenenin zihninde!
Öyle sorgulamalar ve çıkarsamalar zinciri oluşturacak ki öğretmen öğrenenin zihninde, süreç hiç kopmadan hedefe kadar devam edecek.
İşte her yere yazılan; öğretmenin rehber, öğrencinin ise merkezde olması bu kadarcık!
* Sorgulayan ya da sorguya çözüm geliştiren olmazsa, yapılandıran da olmaz zihin!
* Öyle sorgulayacak, öyle yapılandıracak ki; bu tasarımı ancak
alandaki BİLGELİĞİYLE yapabilir o öğretmen!
* Sorgulayalım derken başıboş tartışmalara da gitmeyecek, fazla yol göstericiliğiyle
aktaran olup, oluşturMUŞ gibi de yapmayacak.
ŞİMDİ MATEMATİK ÖĞRETİMİNİ KONUŞALIM?
Matematik mantıksal ve aksiyomatik yapısıyla, tek evrensel dil olma özelliği ile mükemmel bir disiplindir ve bu disiplin kurallarına göre hareket etmeyeni barındırmaz. Bu disiplinde var olmayı özümsemiş, yani düşünme yolu matematikleşmiş bir birey adildir, kurallara göre hareket eder, kolay ikna olmaz ve doğruya dayandırarak ikna etme ihtiyacı hisseder. Yani en belirgin özellik olarak; düşünen, sorgulayan, gerekçelendirilmeden ikna olmayan bireylerdir matematiksel düşünenler. Gerekçelendirmeden itaat etmeleri beklenmez.
Matematik öğretiminde öncelikle sorumluluğunuzun böyle bir düşünme sistemi kazandırmak olduğunu unutmamalıyız!
Şimdi farklı öğretim yaklaşımları ile matematik öğretiminde nasıl sonuçlara ulaşırız buna bakalım:
* Davranışçı yaklaşım ile bilge bir matematik öğretmeni iseniz matematiği kendi dünyası içinde aktarabilirsiniz:
Matematiksel kavramlar arası ilişkileri, gerekçelendirmeleri ile, yani mantıksal yapısı ile aktarabilirsiniz.
Böylece matematiksel düşünme becerilerine sahip bilge bir matematik öğretmeni olarak öğrencilerinizin sizin matematiksel düşünme sürecinize ortak olmalarını sağlayabilirsiniz.
Zaman içerisinde sizin onlara aktardığınız........
