Türkiye’nin havacılık sanayisinde yıllardır üzerinde çalışıp, geliştirdiği üç milli ve özgün uçağın üçü de artık ihracat pazarında. TUSAŞ imzası taşıyan HÜRKUŞ, HÜRJET ve KAAN, üç farklı ülkeyle yapılan anlaşmalarla Türkiye sınırlarının dışına çıkmaya hazırlanıyor. HÜRKUŞ-II Azerbaycan’a, HÜRJET İspanya’ya, KAAN ise Endonezya’ya uçacak.

Daha önce 5 adet HÜRKUŞ-I modelinin 2 Afrika ülkesine ihraç edildiği notunu düşmekte fayda var. İlk model zaten sınırlı sayıda üretilmiş, sonra Türk Hava Kuvvetlerinin isteklerini karşılayacak şekilde HÜRKUŞ-II geliştirilip, üretildi ve envantere Eylül’de girdi. Dünyada da kendi kategorisinde 4 rakibi bulunuyor.

Havacılıkta, özellikle de askeri uçaklarda ihracatı sadece kaç uçak satıldığı ve sözleşmenin kaç milyar dolar olduğu üzerinden değerlendirmek doğru değil. Çünkü bir savaş veya eğitim uçağını alan ülke, üreticiyle 20-30 yılı, bazen daha uzun süreyi kapsayan bir ilişkiye de giriyor. Pilot ve teknisyen eğitimi, bakım-idame, yedek parça, simülatörler, mühimmat entegrasyonu, yazılım güncellemeleri ve modernizasyonlar bu ilişkinin devamını getiriyor. Eğer anlaşmanın içinde yerel üretim ve teknoloji paylaşımı da varsa iki ülkenin şirketleri, mühendisleri ve tedarik zincirleri de birbirine bağlanıyor. Dolayısıyla bugün imzalanan bir uçak sözleşmesi, yarının çok daha geniş savunma ve havacılık ekosisteminin temelini oluşturabiliyor.

Türkiye açısından HÜRKUŞ, HÜRJET ve KAAN ihracatlarının asıl önemi de burada. Üç uçak için seçilen ülkeler ve kurulan modeller birbirinden farklı. Azerbaycan’la çok yakın stratejik ilişkiler üzerine kurulu bir yapı, İspanya ile NATO ve Avrupa havacılık sanayisine açılan farklı bir model, Endonezya ile de üretim ve teknoloji iş birliğini içine alan uzun vadeli bir ortaklık söz konusu.

HÜRKUŞ-II Azerbaycan için uçacak

Bu zincirin en yeni halkası Azerbaycan’dan geldi. Bakü’de düzenlenen 6’ncı Azerbaycan Uluslararası Savunma Fuarı ADEX 2026’da Azerbaycan Hava Kuvvetleri için 14 HÜRKUŞ-II tedarik edilmesine yönelik sözleşme imzalandı. Üstelik anlaşma HÜRKUŞ-II’nin askeri tip sertifikasyonunun tamamlanması ve ilk uçakların Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmesinden günler sonra geldi. İlk HÜRKUŞ-II’lerin 2026 içinde Azerbaycan’a teslim edilmesi planlanıyor.

ADEX 2026 bu açıdan sadece HÜRKUŞ’un ihracatının açıklandığı bir fuar olmadı. Türkiye, 61 savunma sanayisi şirketiyle organizasyonun en geniş ülke katılımını gerçekleştirdi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev de fuarı ziyaret ederek Türk........

© Habertürk