Çinli işçinin beklenmedik 'müttefiki'
Türkiye'de yaz boyunca fazla mesai haberleri üst üste geldi. Bodrum'daki Xuma Beach'te işçiler günde 18 saate varan sürelerle çalıştırıldı, fazla mesai ücretleri ödenmedi, hakkını arayan 16 işçi Kod 49 ile işten çıkarıldı. Çanakkale Dardanel'de kadın işçiler zorunlu fazla mesai kararına karşı iş bıraktı, yönetim 12 saatlik mesaiden geri adım attı. Nepal'den getirilen işçilere 12 saat mesai ve 2 yıl zorunlu çalışma dayatıldığı ortaya çıktı . Bayramda ise pek çok emekçi dinlenmek yerine geçinebilmek için fazla mesaiye kaldı .
Aynı dert Çin'de de var, ortak nokta da aynı: örgütsüzlük. Çin'de buna 996 deniyor: sabah 9'dan akşam 9'a, haftada 6 gün, toplam 72 saat çalışmak zorunda olmak. 2010'ların ortasında teknoloji sektöründe başladı, Alibaba'nın kurucusu Jack Ma 2019'da 996'yı gençler için “nimet” ilan etti. Aynı yıl yazılımcılar GitHub'da 996.ICU kampanyasını başlattı; isim, bu tempoyla çalışanın sonunda yoğun bakıma düşeceğine gönderme. Aşırı çalışmadan ölümün Çincede bir adı bile var: guolaosi. Basına yansıyan ölümler üzerine Yüksek Mahkeme 2021'de 996'nın yasadışı olduğunu ilan etti. Kağıt üzerinde Çin iş yasası zaten günde 8, haftada 40 saat diyor, fazla mesaiyi ayda 36 saatle sınırlıyor ve yüzde 150 zamlı ücrete bağlıyor. Ama fiili çalışma süreleri yasal sınırın üstünde seyretmeye devam ediyor. Çünkü taban ücretler asgari ücrete yakın; işçi fazla mesaiyi kabul etmiyor, geçinmek için ona muhtaç. Büyüme ve istihdam hedefleriyle sıkışan yerel yönetimlerin de denetlemeye niyeti yok. Genç işsizliği tavan yapmışken işten atılmak kolay, yerine gelecek çok, tek sendika devlete bağlı.
Bu tabloya beklenmedik bir aktör........
