Ömer Turan yazdı: Öykülerin İçinde Kanat Çırpan Şiir
Canlı Yayın Tekrarları
Popüler Kültür Tiyatro Sinema Müzik
Ömer Turan yazdı: Öykülerin İçinde Kanat Çırpan Şiir
ÖT Ömer Turan · 8 Eylül 2026 • 8 Dakika 15 Saniye · 0 yorum
ÖYKÜLERİN İÇİNDE KANAT ÇIRPAN ŞİİR
-Sezer Ateş Ayvaz’ın “Küllenmiş Bir Kuşu Yakalamak” kitabı üzerine-
Sezer Ateş Ayvaz’ın Küllenmiş Bir Kuşu Yakalamak adlı öykü kitabını açınca, hani uzun zamandır kilitli duran bir evin kapısı aralanır da içeriden ne çıkacağını merak edersin ya, öyle bir yere giriyoruz. İçeride reyhanla buhur kokuyor; denizle ıslanan taşın tuzu değiyor yüzümüze. Çocukluktan kalmış, adını çoktan unuttuğumuz bir akşam sanki…
Geçmiş de kapının ardında uslu uslu beklemiyor doğrusu; eşyanın içine siniyor. Tencere kapağında buğu oluyor, posta kutusunun karanlığında soluk, bir çocuğun avucunda ürkek sıcaklık. Yaşlı kadının birbirine dolanan anılarına eğilen bakışın bulduğu ne? Bir kokunun izi, ürkek gölgenin kıyısı, küllerin altında çırpınan incecik bir kanat…
Kitabın yayın yolculuğu da şöyle: İlk basım 2015’te Aylak Adam Yayınları’ndan; ikinci basım Şubat 2026’da Alakarga Sanat Yayınları’ndan.
Arada on bir yıl var; kanat, aynı külden havalanıyor.
On altı öykü; önümüzde on altı ayrı eşik…
Odaların rüzgârı gene aynı yerden esiyor. Belleğin işine bakın: Unutuşa bırakılan ne varsa geri getiriyor; çizik plağın uğultusunda, küçük kumral zarfın kıvrımında, karanlıkta parlayan hayvan gözlerinde… Kitap da öykü toplamının sınırını aşıp geniş bir bellek evine dönüşüyor. Kapılar kapanmıyor, perdeler durmadan kabarıyor. Ayvaz’ın sakladığı kor, sönük görünen ocakta: El yakacak kadar sıcak, avuçta tutulamayacak kadar kırılgan…
Kitaba adını veren öyküde yükseliyor evin en eski duvarı, Karie’de. Annesini yitiren Nilüfer, kopan aile anlatısının uçlarını bağlamak için annesinin doğduğu kente varıyor. Karie dediğin, haritada bir noktanın çok ötesi; dillerin, inançların, söylencelerin ve kadınlardan kadınlara aktarılan korkuların birbirine dokunduğu katmanlı bir yurt. Rima’nın sesiyle açılıyor geçmiş: Sabah’ın ikiz doğumu, ölü doğan oğlan, ona yüklenen suç, göğe kalkan bakış. Bir annenin susuşu var orada, mezar taşından ağır. Nar ekşisi, buhur, reyhan, zeytin, asma, portakal ağacı… Görüntüyü tamamlasın diye serpiştirilmiş ayrıntılar sanmayın bunları; belleğin ayrı bir dili oluyor her biri. Bir koku, yıllardır kapalı tutulan odaya çıkarıyor Nilüfer’i; bir tat, hiç görmediği anne evine götürüyor. Köklerinden koparılan aile, sözcüklerin açtığı patikadan eski avluya dönüyor. Yara kapanmıyor dönüşle. Anımsama da Ayvaz’da kolay iyileşme reçetesine benzemiyor; insanı kendi içindeki yabancıyla yüz yüze bırakan, bedeli ağır bir yürüyüş oluyor.
Kadınların omzunda, bu yürüyüşün ağırlığı…
Sabah, Nilüfer, Mahinur, Nigar, Dilek, Aynur, Nadide, Sevilay… Kuşakları ayrı, sınıfları ayrı; bedenleri aynı buyruğun gölgesinde: Doğur, bekle, unut, sus, katlan. Bu emirler, öyküden öyküye evin görünmeyen duvarlarına kazınıyor. Yük kadına, ad erkeğe; yıllarca böyle kurulmuş düzen. Ayvaz o çatlağı ince bir sızıyla açıyor; sesini yükseltmeden, bakışını geri çekmeden…
Karie’den İstanbul’a, Ankara’dan Bodrum’a uzanıyor öykülerin yolu. Haritanın çizdiği kadar uzamıyor bu coğrafya; yaraların birbirine değdiği kadar.
Aynı suyun altında birbirine değiyor adalarla kentler. Asi kıyısındaki beyaz ev, İstanbul’un karanlık apartmanları, Ankara’nın öğrenci evleri, Bodrum’un dar sokakları; hepsi aynı tarihsel sarsıntının çevresinde. Bir yanda Fransızların kentten ayrılışını bugün de yaşayan yaşlı anne, öte yanda 12 Eylül sabahında askerleri deniz kıyısında gören Aynur. Zaman da cetvelle çizilmiş bir yolda yürümüyor; kıvrılıyor, geriye dönüyor, ansızın başka bir günün gölgesine karışıyor.
“Düş Kapısı”nda anne, unutmanın içinden geçmişe uzanıyor; kızıysa anımsamanın yüküyle bugüne tutunuyor. Aralarında duruyor ağır bir soru:
Hangisi daha ağır; unutmak mı, unutanı beklemek mi?
Aranan kayıp mektup, bütün kitabın görünmeyen yazısı sanki; adresine varmıyor, gene de sahibini arıyor. Kapının ardındaki kişi ise belirsiz.
Bildiklerimiz arasında kesin olan şu:
Her kapıda, açılmadan önce biraz korku var. Ayvaz’ın kişileri elleri tokmakta uzun süre bekliyor; bekleyiş de uzadıkça uzuyor, geçmişin eşiğine dek…
12 Eylül meydanlarda kalmıyor; resmi tarihin sayfalarından çıkıp evlere sızıyor. Sofradaki tabağa, çocuğun oyununa, hastane karnesine, yarım bırakılan mektuba… Yazar, büyük........
