menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Çalışan deneyiminin görünmeyen maliyeti

69 0
10.10.2026

Şirketler yeteneği bulmak için ciddi kaynak harcıyor. En doğru insanı işe almak, ge­liştirmek, bağlılığını artırmak, yüksek performanslı çalışanları elde tutmak için programlar ta­sarlanıyor, çalışan deneyimi öl­çülüyor, işveren markasına yatı­rım yapılıyor. Sonra bazen bütün bunlarla kazanılmaya çalışılan insan, kurumun kendi içinde ya­rattığı kültür nedeniyle kaybe­diliyor.

Çünkü iyi çalışanları kaybet­menin yolu her zaman onlara da­ha az para vermekten geçmiyor. Bazen yaptığı işi görünmez kıl­mak, yarınından emin olmasını engellemek, kararların hangi öl­çütlerle alındığını belirsizleştir­mek, onu kurum içindeki güç mü­cadelelerinin ortasında bırak­mak ve enerjisini işini yapmaya değil kendisini korumaya harca­maya zorlamak yeterli oluyor.

MIT Sloan'ın şirketler arasın­daki çalışan ayrılmalarını ince­leyen araştırmasının çarpıcı so­nuçlarından biri de bunu gös­teriyor: Toksik kurum kültürü, çalışan kaybını öngörmede üc­retten yaklaşık 10 kat daha güç­lü. Üstelik araştırmacıların tok­sik kültürü tanımlarken öne çı­kardıkları unsurlar oldukça tanıdık: saygısızlık, dışlayıcılık, etik dışı davranışlar, insanların birbirinin altını oyduğu acıma­sız rekabet ve gücün kötüye kul­lanılması.

Demek ki mesele yalnızca in­sanların ne kadar kazandığı değil, her sabah nasıl bir ortama geldiği.

İşini yapmak yerine kendini korumak

Bir çalışan için belki de en yo­rucu eşik, enerjisinin yön değiş­tirdiği an. İşini nasıl daha iyi ya­pacağını düşünmek yerine bu­gün ne olacağını düşünmeye başladığında… Hangi kararın ne­den alındığını anlamaya, kimin kiminle olduğunu çözmeye, hak­kında ne konuşulduğunu öğren­meye, bir gün söylenenin neden ertesi gün değiştiğini anlamlan­dırmaya çalıştığında…

O insan hâlâ çalışıyor olabilir. Hatta hâlâ yüksek performans gösteriyor da olabilir. Fakat zihin­sel enerjisinin giderek daha bü­yük bölümünü artık işi değil, için­de bulunduğu ortam tüketiyordur.

Yönetim literatüründe bunun karşılıklarından biri “algılanan örgütsel politika”. Yani çalışan­ların kurum içindeki kararların objektif kriterlerden çok kişisel çıkarlar, ilişkiler ve güç dengeleri........

© Dünya