Eylül 1999 ve sonra­sında sigortalı olan­ların en fazla merak ettiği konulardan bi­ri, 4.500 prim günüyle emekli olmak ile 7.000 prim günüyle emekli olmak arasında ne fark var? Emeklilik yaşın­da 4500 günle prim gü­nüyle kadınlardan 58, erkeklerden 60 yaş istenirken, 7000 prim gününü tamamlayan­lardan da istenilen yaş aynıdır. Kadınlardan 58, erkekler 60 yaş

9 Eylül 1999-30 Nisan 2008 ta­rihleri arasında ilk sigorta baş­langıcı olanlar 4500 prim günüy­le düşük emekli aylığı mı alırlar, başka bir ifadeyle 7000 prim gü­nünü tamamlayanlar daha yük­sek emekli aylığı mı alacaklar?

Hatta bazı çalışanlarda tam tersi sonuç ortaya çıkabilir. Kişi daha fazla çalışıp daha fazla prim ödediği halde ileride bağlanacak emekli aylığını aşağı çekebilir.

Burada belirleyici olan yalnız­ca kaç gün prim ödendiği değil, primlerin hangi kazanç üzerin­den ödendiğidir.

4.500 gün mü, 7.000 gün mü?

9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk defa 4/a (SSK) kapsamında sigortalı olan­lar açısından iki temel emeklilik seçeneği bulunuyor.

-Birincisi; kadınlarda 58, er­keklerde 60 yaş ve 7.000 prim gü­nü.

-İkincisi ise; kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş, 25 yıllık sigor­talılık süresi ve en az 4.500 prim günü. Dolayısıyla 4.500 gün seçe­neğinde yalnızca yaş ve prim gü­nü yeterli değil; 25 yıllık sigorta­lılık süresinin de tamamlanması gerekiyor.

Buradaki kritik soru şu: 4.500 günü tamamlayan ve 25 yıl­lık sigortalılık süresi ile yaşı­nı bekleyen bir kişi, sırf emek­li aylığını artırmak amacıyla 7.000 güne kadar çalışmalı mı?

Her zaman değil. Çünkü 4.500 gün ile 7.000 gün arasında­ki 2.500 günlük ilave çalışma, emekli aylığını otomatik olarak yükseltmez.

Fazla prim emekli aylığını düşürebilir?

Emekli aylığının hesabında yalnızca prim gün sayısına ba­kılmıyor. Primlerin hangi prime esas kazanç üzerinden ödendi­ği de son derece önemli. 2026 yı­lında aylık prime esas kazancın alt sınırı 33.030 TL, üst sınırı ise bu­nun 9 katı olan 297.270 TL. Dola­yısıyla 4.500 günü bulunan iki ki­şinin geçmiş hizmetleri ve bugün­kü hesaplanan emekli aylıkları aynı olsa bile, bundan sonraki ça­lışmalarının emekli aylığına etki­si tamamen farklı olabilir. Bir kişi 7.000 güne kadar asgari ücret sevi­yesinden çalışırken, diğeri yüksek prime esas kazanç üzerinden çalı­şıyorsa aynı 2.500 ilave gün iki ki­şide aynı sonucu doğurmaz.

Asgari ücret ve buna yakın pri­me esas kazanç üzerinden prim ödenmeye devam edilmesi, özel­likle geçmiş yıllarda yüksek ka­zançlardan primi bulunan kişi­lerin ortalama kazançlarını aşağı çekerek hesaplanan kök aylığın düşmesine yol açabilir.

Buna karşılık prime esas ka­zancı asgari ücretin yaklaşık 2,5 katının üzerine çıkanlarda ilave çalışma aylığı yukarı ta­şımaya başlar. Kazanç yüksel­dikçe olumlu etki de büyür.

En yüksek etki ise doğal olarak prime esas kazanç tavanından prim ödeyenlerde görülür.

40 bin TL aylık örneği üzerinden bakalım

Konuyu somut bir örnekle an­latalım.

Geçmiş yıllarda yüksek ka­zançlardan primleri ödenmiş, bugün itibarıyla 4.500 prim günü bulunan bir sigortalının hesapla­nan kök emekli aylığının bugün­kü değerlerle 40.000 TL olduğu­nu varsayalım.

Bu kişi bundan sonra çalış­madan yalnızca emeklilik........

© Dünya