2025, dış ticaret hacminde büyümenin hem ihracat hem ithalat bazında baş­langıç hedefleri ve gerçekleş­me tahminlerinin altında kaldı­ğı bir yıl oldu. Ancak tüketim­de önceki yıllardaki çift haneli artış hız keserken, yatırım mal­ları ile hammadde/ara malında özellikle son aylardaki canlan­ma ile ithalat kompozisyonunda üretim-yatırım-tüketim denge­si belli ölçüde iyileşti. Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı verile­re göre 2025’in son ayında ihra­cat ithalata göre daha hızlı arttı.

Aralıkta önceki yılın aynı ayına oranla ihracat yüzde 12,8 arta­rak 26 milyar 411 milyon, ithalat yüzde 11,2 artışla 35 milyar 826 milyon dolar oldu. Dış ticaret açığı 9 milyar 416 milyon dolar­la önceki yılın aynı ayındakinin yüzde 6,9 üzerinde gerçekleş­ti. 2024’ün aralık ayında yüzde 72,7 olan ihracatın ithalatı kar­şılama oranı 2025’in aynı ayın­da 1 puan artarak yüzde 73,7’ye yükseldi. Aralık ayında dış tica­ret hacmi 62 milyar 237 milyon dolarla Aralık 2024’teki düzeyi­nin yüzde 11,9 üzerinde oluştu.

2025 için yılın başında 279,6 milyar dolar öngörülen yıllık ih­racat, gidişata bakılarak eylül ayında hazırlanan 2026-2028 dönemine ait yeni Orta Vadeli Program’da (OVP) 273,8 milyar dolara, başlangıçta 369 milyar dolar öngörülen ithalat 367 mil­yar dolara, dış ticaret açığı da 89,4 milyar dolardan 93,2 mil­yar dolara revize edilmişti.

Ticaret Bakanlığı’nın açık­ladığı verilerine göre 2025 yılı­nın tümünde ihracat yüzde 4,5 artışla 273,4 milyar, ithalat ise yüzde 6,3’le daha hızlı artarak 365,5 milyar dolar oldu. Geçen yıl dış ticaret açığı önceki yıla göre yüzde 12 büyüyerek 92,1 milyar dolar düzeyinde gerçek­leşti. Buna göre hem ihracat hem de ithalat başlangıç hedef­lerinin de son gerçekleşme tah­minlerinin de altında kaldı. Baş­langıç hedefine göre daha yük­sek gerçekleşen dış ticaret açığı ise son gerçekleşme tahmininin altında geldi. Dış ticaret hacmi önceki yıla göre yüzde 5,5’lik bir büyüme ile 638,9 milyar dolar oldu. Yılın son ayındakinin ter­sine tümü itibarıyla ihracatın ithalatı karşılama oranı 2024’e göre daha düşük kaldı. 2024’te yüzde 76,1 olan söz konusu oran 2025 yılında 1,3 puanlık düşüş­le yüzde 74,8 düzeyinde oluştu.

Üretim ve yatırım için yapılan ithalatlar ile tüketim malı itha­latı artışı arasındaki ivme farkı, geçen yıl büyük ölçüde denge­ye geldi. Özellikle son çeyrekte üretim ve yatırımlarda hissedi­len görece canlanma eğilimiy­le ithalat hammadde/ara malla­rı ile yatırım/sermaye mal­larında hızlandı, tüketimde ise hız kesti. Geniş ekonomik grup­larının sınıflandırmasına göre 2025 yılında da en hızlı ithalat artışı tüketim mallarında ya­şanmakla birlikte aradaki marj önemli ölçüde daraldı.

Yüksek faizin de etkisiyle sa­nayide sert biçimde frene ba­sılması nedeniyle 2024’ün tü­münde yüzde 8,8 gerileyen hammadde/ara........

© Dünya